Brieven

Brieven 17/6/2020

Beeldenstorm (1)

Rutte vlucht in tautologie

Tom Kuhlman (Brieven, 12/6) is een van de velen, de hoi polloi, die een museum verwart met een voetstuk in de openbare ruimte. Standbeelden en straatnamen zijn bedoeld als eerbetoon, niet als bron van historische informatie. Ook ‘historicus’ Rutte houdt zich van de domme. Lijkt hij inzake Zwarte Piet (is nu eenmaal zwart) van gedachte veranderd, als het over de beeldenstorm gaat zoekt hij zijn toevlucht weer in de tautologie (de geschiedenis is nou eenmaal de geschiedenis), de stijlfiguur bij uitstek om de status-quo te legitimeren. Zoals de studenten in Kaapstad zeiden: Ze willen wel debatteren, maar veranderen ho maar.

Beeldenstorm (2)

Zwarte bladzijden

Iedereen boetseert ervaringen tot een verhaal waarmee te leven valt. Is de grachtengordel in Amsterdam met zijn monumentale panden een cultuuricoon of het tastbare bewijs van gewetenloos winstbejag van onze voorvaderen? Trots voelt prettiger dan schaamte, dus wint bij de meesten de roze versie van een verhaal met tenminste net zoveel zwarte bladzijden. J.M. Coetzee schreef samen met psychoanalytica Arabella Kurtz een mooi boek over dat mechanisme, Het goede verhaal. De schaduwzijde van een geschiedenis klein maken omdat het in die tijd ‘heel gewoon’ was, getuigt van een smalle blik. Ik hoop niet dat onze nakomelingen over twee eeuwen schrijven dat de Holocaust een begrijpelijk onderdeel van de 20e-eeuwse tijdsgeest was.

Beeldenstorm (3)

Boekenbrand

Wanneer gaan de boekverbrandingen beginnen?

Ontlezing

Wees intelligent

De briljante oproep van Tommy Wieringa aan de jeugd om meer te lezen wordt nauwelijks meer gelezen (Slagerserotiek, 13/6). O tempora! Misschien helpt het besef dat in het woord intelligentie het Latijnse legere – lezen – een dominante plaats inneemt.

De menselijke inborst

Niet van nature goed

Wat een helder tegenwicht van Payal Arora aan Rutger Bregmans pleidooi dat de meeste mensen deugen (Altijd maar weer die witte redders, 13/6). Als gepest kind weet ik allang dat de mens niet van nature goed is. Gelukkig hebben de meesten van ons normen en waarden meegekregen, maar we hoeven de docu-reeks Why we hate maar te zien om te weten dat het laagje chroom flinterdun is.

Veerman

Boegschroef

Genieten, dat stuk over de veerman bij de Broek- en Simontjespolder, daar bij de Zijldijksteiger, die iets uitvond om makkelijker af te varen (Het octrooi van de veerman, 12/6). Ik zie mezelf in de weer, varen, meestal in Friesland. Een en al herkenning. Ik ben te oud om nog te varen: 87, te veel risico. De man die dit voorjaar de ‘Abarca’ (‘Welkom aan boord’) van mij overnam, is goed af. Toen ik dat handzame scheepje kocht, een Doerak van 8,5 meter – nu zo’n twaalf jaar geleden – ben ik eerst naar een werf in Doesburg gevaren. Daar is een boegschroef aangebracht. Dat beveel ik veerman Taghavi aan. Een boegschroef en twee stootkussen achterop aan de lage wallekant: je vaart zonder moeite naar de overkant van de Zijl.

Jammer dat ik mijn schip heb moeten verkopen. Maar Taghavi heeft nog jaren voor de boeg: een boegschroef, man, handen vrij, en bij het afvaren met tegenwind loopt het als een zonnetje.

Correcties/aanvullingen

Atlantikwall

In het artikel Ineens kregen Auke en Theun SS’ers in hun boerderij (11/6, p.12-13) stond dat de Atlantikwall liep tot aan Zweden. Dat is onjuist, de Atlantikwall liep tot aan Noorwegen. Zweden is nooit bezet geweest door de nazi’s.

De beste keeper

In de televisierecensie Eenzame hoeders van het doelgebied (16/6, p. C9) stond dat Lenny Bemboom, ‘de beste keeper van Terschelling’, negen jaar oud is. Hij is acht.