Advies cultuurraad: Museum Rotterdam is in ‘identiteitscrisis’ en moet dicht

Subsidies De gemeente moet tot 2024 onderzoek doen naar een stadsmuseum in nieuwe stijl, zegt de Rotterdamse Raad voor Kunst en Cultuur. Ook over zes van de acht basisinstellingen is het oordeel zeer kritisch.

Museum Rotterdam in het Timmerhuis.
Museum Rotterdam in het Timmerhuis. Foto Walter Herfst

Museum Rotterdam, het stadsmuseum van Rotterdam met ruim honderdtienduizend historische objecten, functioneert niet en moet gesloten worden. Dat schrijft de Rotterdamse Raad voor Kunst en Cultuur (RRKC), adviesorgaan van het stadsbestuur, in het Cultuurplanadvies 2021-2024 dat woensdagmiddag is gepubliceerd.

Museum Rotterdam in het Timmerhuis in het stadscentrum, dat jaarlijks 3,5 miljoen euro gemeentelijke subsidie ontvangt en 4,3 miljoen had aangevraagd, verkeert in een „identiteitcrisis”, volgens de RRKC. Het ingediende beleidsplan voor de toekomst mist focus en structuur, is te gefragmenteerd en nauwelijks uitgewerkt, aldus de raad.

De RRKC vindt dat de huidige organisatie onder leiding van directeur Paul van de Laar, bijzonder hoogleraar stadsgeschiedenis, „geen visie” heeft en „niet meer zorgt voor de reuring die past bij een stadsmuseum”. „Het is een harde boodschap voor Paul”, erkent RRKC-voorzitter Jacob van der Goot.

Directeur Van de Laar van Museum Rotterdam noemt het advies in een persbericht „een grote schok”. „Museum Rotterdam beschikt wel degelijk over een heldere en uitgebreide visie op het stadsmuseum van de toekomst en betreurt het dat de raad daar blijkbaar geen, dan wel onvoldoende kennis van heeft genomen.”

Lees een interview met Paul van de Laar Geen nostalgie in nieuw Museum Rotterdam

Beheer van de collectie

De raad adviseert de gemeente 7 ton euro per jaar vrij te maken voor onderzoek tot en met 2024 naar een „nieuwe stadsmuseale functie”: de collectie zou in de toekomst bijvoorbeeld thematisch op diverse locaties gepresenteerd kunnen worden. Met 1,2 miljoen euro subsidie zou de organisatie de collectie de komende vier jaar nog moeten beheren.

Lees de boekreccensie Er is nu wel genoeg gewerkt

Andere instellingen die een aanzienlijke subsidie geheel verliezen in het Cultuurplanadvies zijn bijvoorbeeld de Internationale Architectuur Biennale Rotterdam (432.000 euro in 2020), het Gergiev Festival (287.000 euro), en Jazz International Rotterdam (216.000 euro). De RRKC adviseert de gemeente wel 110.000 euro vrij te maken om jazzmuziek elders te ondersteunen.

Dansgezelschap Scapino, dat naar oordeel van de landelijke Raad voor Cultuur geen rijkssubsidie meer zou moeten krijgen, behoudt in dit lokale advies wél de gemeentelijke subsidie van 1,2 miljoen euro.

Het Cultuurplanadvies is gemaakt vóór de corona-epidemie, maar moet het stadsbestuur wel helpen bij de subsidieverdeling voor de crisisperiode. Over de impact van corona op de lokale cultuursector brengt een RRKC-commissie, onder leiding van de Haagse oud-wethouder Joris Wijsmuller, later dit jaar advies uit.

Culturele Basis ‘heroverwegen’

Op basis van de 122 subsidieaanvragen van eind januari, inclusief 42 nieuwkomers, noemt de RRKC de Rotterdamse culturele sector „vitaal en dynamisch” en „vol energie en nieuwe plannen”. Het totale budget van het Cultuurplan is 81,7 miljoen euro, waarvan 43,3 miljoen is gereserveerd voor acht grote instellingen die samen de Rotterdamse Culturele Basis (RCB) vormen.

Over zes van die acht instellingen oordeelt de RRKC zeer kritisch: de Doelen, Theater Rotterdam, Luxor Theater, Museum Boijmans Van Beuningen, het Maritiem Museum en het Rotterdams Philharmonisch Orkest. Ze hebben „magere en teleurstellende plannen” op het gebied van diversiteit, vernieuwing en samenwerking: speerpunten voor het college. Uitgezonderd zijn Theater Zuidplein en de Kunsthal. De cultuurraad adviseert in het licht van de genoemde speerpunten de gemeente de RCB-groep anders samen te stellen.