Ngo’s hekelen investeringen ING en ABP in bedrijf achter Russische milieuramp

Norilsk Nickel Door een lekkage bij de Russische mijnbouwer Norilsk Nickel is in het poolgebied een milieuramp ontstaan. ING en ABP investeren al jaren het bedrijf.

Schoonmaakoperaties in de regio van Norilsk. Uit een tankopslag van mijnbedrijf Norilsk Nickel is 20.000 ton diesel gestroomd. Experts vrezen dat het opruimen tientallen jaren gaat duren.
Schoonmaakoperaties in de regio van Norilsk. Uit een tankopslag van mijnbedrijf Norilsk Nickel is 20.000 ton diesel gestroomd. Experts vrezen dat het opruimen tientallen jaren gaat duren. Denis Kozhevnikov/Tass

ING en pensioenfonds ABP hebben gezamenlijk meer dan een miljard euro geïnvesteerd in Norilsk Nickel, het Russische mijnbouwbedrijf waarvan een lekkende dieselopslag voor een grote milieuramp in het Noordpoolgebied heeft gezorgd. Dat stelt de Eerlijke Geldwijzer, waarbij onder meer Amnesty, Milieudefensie en Oxfam Novib bij aangesloten zijn. De organisatie hekelt de investeringen. Het bedrijf, de grootste producent van nikkel en palladium ter wereld, ligt namelijk al langer onder vuur vanwege zijn enorme zwaveluitstoot.

ING en ABP bevestigen dat ze investeren in het Russische mijnbedrijf, zonder de precieze bedragen te noemen. De bank laat weten in de mijnbouwsector te investeren „omdat deze belangrijke grondstoffen levert”. De producten van Norilsk Nickel worden onder meer gebruikt voor katalysatoren en batterijen voor bijvoorbeeld elektrische auto’s.

Bij de ramp bij mijnbouwstad Norilsk is in een paar dagen tijd 20.000 ton diesel weggelekt. De brandstof kwam uit een tankopslag voor een energiecentrale van Norilsk Nickel. Volgens het bedrijf heeft smeltende permafrost ervoor gezorgd dat de tank is doorgezakt. Volgens de ngo’s waren de tanks echter oud en slecht onderhouden en deed het bedrijf daar ondanks waarschuwingen niks aan. Volgens milieuexperts is de ramp te vergelijken met de Exxon Valdez-olieramp in 1989 aan de Alaskaanse kust.

De Russische president Poetin was woedend omdat hij pas twee dagen na het begin op de hoogte werd gebracht.

Zowel ABP als ING zegt dat ze de contacten met het mijnbouwbedrijf na de ramp hebben geïntensiveerd. „Wij willen onze invloed als langetermijnbelegger gebruiken, zodat het bedrijf de milieuschade herstelt en maatregelen neemt om toekomstige ongelukken te voorkomen”, schrijft het ABP in een reactie. ING: „We zien dat Norilsk Nickel de situatie zeer serieus neemt en er alles aan doet om het gebied schoon te krijgen en om te voorkomen dat dit in de toekomst nogmaals kan gebeuren.” Volgens Russische experts kan het opruimen tientallen jaren duren.

De Eerlijke Geldwijzer roept ING en ABP ook op om hun invloed als belegger aan te wenden. „Maar de dialoog aangaan houdt wel een keer op”, vindt onderzoeker Peter Ras. Voor de toekomst moeten de twee partijen zich daarom bezinnen of deze investering wel aan hun duurzame doelstellingen voldoet.

Ras wijst erop dat onder meer het Noorse staatsfonds en Actiam, de assetmanager van de Nederlandse verzekeraar Vivat, wel zijn gestopt met financieren van het bedrijf. „Investeer niet in olie- en mijnbouwbedrijven die actief zijn in zulke fragiele gebieden.”

ING wijst erop dat het wel projectfinanciering van olie- en gaswinning in het poolgebied uitsluit. Dat brengt volgens de bank aanzienlijk grotere milieurisico’s met zich mee dan mijnprojecten. Norilsk Nickel heeft bovendien een investeringsprogramma om zijn operatie schoner te maken, constateert de bank.

Volgens het ABP zijn activiteiten in het arctisch gebied „mogelijk wanneer bedrijven voldoen aan de strengste milieustandaarden”.

Uit een studie van NASA bleek vorig jaar dat het gebied rond de mijn in Norilsk een van de meest met zwaveldioxide vervuilde gebieden ter wereld is. De vervuiling was wel afgenomen dankzij maatregelen van het mijnbedrijf.