Recensie

Recensie Film

Moderevolutionair Martin Margiela blijft fascineren

Documentaire In ‘Martin Margiela: In His Own Words’ horen we de bedachtzame stem van de ontwerper die het liefst anoniem bleef om zijn creativiteit te beschermen. Maar we horen toch ook vooral veel anderen óver hem. Dat levert een frustrerende film op.

Op de catwalk bij Martin Margiela was iedereen onzichtbaar onder pruiken en transparante stoffen maskers. Beeld uit de documentaire ‘Martin Margiela: In His Own Words’.
Op de catwalk bij Martin Margiela was iedereen onzichtbaar onder pruiken en transparante stoffen maskers. Beeld uit de documentaire ‘Martin Margiela: In His Own Words’.

Als je iets over modeontwerper Martin Margiela te weten wilt komen, kun je misschien het beste sparen voor een van zijn stukken. Een binnenstebuiten gekeerd colbert. Kleding gemaakt van andere kleding: een trui uit sokken, een top van handschoenen. De beroemde op Japans schoeisel geïnspireerde tabi-schoen met de gespleten teen. Hoe draag je dat? Hoe beweeg je je dan? Of draagt het kledingstuk jou?

Margiela (1957) was even revolutionair als bescheiden. In 2017 maakte het Rotterdamse mint film office (van regisseur Menna Laura Meijer) al de film We Margiela over de Belgische couturier die in de jaren tachtig, negentig en nul eerst als assistent van Jean-Paul Gaultier en sterk beïnvloed door Japanse ontwerpen, de modewereld hervormde. Zijn ‘antimode’ was een reactie op een door geld en supermodellen geregeerde industrie. Hij hield shows in parkeergarages en bij het Leger des Heils. Op de catwalk was iedereen onzichtbaar onder pruiken en transparante stoffen maskers. Zelf hield hij er al helemaal niet van om in de spotlights te staan.

Hij zocht de anonimiteit om zijn creativiteit te beschermen tegen de markt, vertelt hij nu in Martin Margiela: In His Own Words, een documentaire waarin we zijn handen aan het werk zien en zijn bedachtzame stem horen, maar toch ook nog heel veel anderen óver hem horen. Het is een even fascinerende als frustrerende film.

Dat de modewereld ook tien jaar na zijn plotselinge vertrek nog steeds door hem geïntrigeerd én beïnvloed is, is begrijpelijk. Maar werken voor grote modehuizen als Hermès of de overname door Diesel heeft hem ook genekt, en legt het mechaniek van de revolutie bloot: het opereert alleen succesvol in de luwte.

Tien jaar na Margiela’s laatste collectie verwacht je misschien ook wat meer dan alleen geschiedschrijving en reflectie. De vouw, de plooi, de naad, het stiksel, het zijn prachtige verschijnselen die misschien ook heel veel kunnen zeggen over de wereld waarin die kleding ontstond, en over de wereld die eruit voortkwam. Mode kan net als andere (toegepaste) kunstvormen ook een spiegel zijn, of een seismograaf.