Analyse

Jongeren halen nieuws online, ouderen liever van televisie

Media-onderzoek Nieuwsgebruik van ouderen en jongeren verschilt sterk, blijkt weer uit onderzoek. Jongeren lezen geen lokaal nieuws en gebruiken vaker diensten als Google News.

Gaan jongeren zich straks als de ouderen van nu gedragen?
Gaan jongeren zich straks als de ouderen van nu gedragen? Foto istock

Huis-aan-huisbladen lezen ze vrijwel niet. Lokale nieuwszenders, regionale kranten? Die zien ze nauwelijks. Jongeren hebben weinig interesse in lokaal nieuws, concluderen de auteurs van het Digital News Report Nederland, een jaarlijkse studie naar nieuwsgebruik.

Waar ruim de helft van de 55-plussers zichzelf ‘buitengewoon geïnteresseerd’ noemt, geldt dat voor slechts een kwart van de 18- tot 25-jarigen. Verandert er niets, dan kan die gebrekkige interesse „serieuze gevolgen” hebben, stellen de onderzoekers, voor „de kennis over lokale onderwerpen, en de deelname aan de lokale democratie”. Eén voorzichtig geformuleerde aanbeveling is er al; de onderzoekers stellen vast dat jongeren op sociale media weinig lokaal nieuws tegenkomen. „Misschien worden jongeren beter bereikt [...] als lokale media naast de fysieke omgeving ook sociale netwerken betrekken.”

Toezichthouder Commissariaat voor de Media brengt jaarlijks het nieuwsgebruik in Nederland in kaart, dit jaar voor de derde keer met het Reuters Institute dat de nieuwsconsumptie wereldwijd onderzoekt. In veertig landen zijn in totaal 80.000 respondenten ondervraagd.

Favoriet nieuwsmedium

Het verschil tussen de oudste (55-plus) en de jongste respondenten (18-24 jaar) openbaart zich in de Nederlandse cijfers niet alleen als het gaat om lokaal nieuwsgebruik. Zo is tv met afstand hét nieuwsmedium voor 55-plussers (gebruikt door 83 procent; voor ruim de helft het voornaamste nieuwsmedium). Bij jongeren staan onlinemedia bovenaan (gebruikt door 70 procent en voor 40 procent het voornaamste nieuwsmedium).

Ouderen hechten vaker belang aan onafhankelijke journalistiek. In de groep 18 tot 45 jaar vindt de helft dat belangrijk, daarboven geldt dat voor driekwart van de respondenten. Of het bij die verschillen nu gaat om een leeftijdseffect of een generatie-effect, is onbekend. Gaan jongeren zich straks als de ouderen van nu gedragen?

Google News

Veelzeggender zijn de bevindingen als het om nieuwe media gaat. Het gebruik van verzamelsites als Google News, waar een selectie van het nieuws wordt getoond, groeit hard. Bedrijven als Google krijgen zo toenemende invloed op het nieuws dat Nederlanders zien. Hoewel het aandeel gebruikers met 15 procent laag lijkt, blijkt dat cijfer in de afgelopen twee jaar verdubbeld. Wie naar jongeren kijkt ziet nog belangwekkender cijfers: van de 18- tot 25-jarigen maakt 62 procent gebruik van verzamelsites.

Een relevante kanttekening bij de rapportage dit jaar: de gegevens over nieuwsgebruik zijn eind januari en begin februari verzameld. Een maand later zag de wereld er onder invloed van de coronacrisis totaal anders uit. Het nieuwsgebruik nam sterk toe. De vraag die boven de studie hangt: wat betekent dat voor de bevindingen?

Bij de presentatie van het rapport woensdag probeerden de onderzoekers alvast een blik in de toekomst te werpen. In een kleine studie in april in zes landen zagen zij dat tv als nieuwsmedium groeit in tijden van crisis. Interesse in print nam af. In landen zonder abonnementsstructuur zijn kranten tijdens een lockdown nu eenmaal moeilijk te verspreiden.

Nederlander kritisch op nieuws via sociale media