Opinie

Jong Zweinstein versus J.K. Rowling

Rel Harry Potter-auteur J.K. Rowling is ‘gecanceld’ na haar schijnbaar transfobe uitspraken. Harry, Ron en Hermione slaan terug, en Warner Bros kijkt met geknepen billen toe.

Coen van Zwol

Half Zweinstein komt in opstand tegen rector J.K. Rowling. Harry Potter nam het voortouw. „Transgender vrouwen zijn vrouwen”, schreef hij in een open brief. Hermelien Griffel volgde: „Transmensen … verdienen het te leven zonder steeds de maat te worden genomen.” Ron Wemel staat „pal achter de transgemeenschap”, net als Loena Leeflang, Cho Chang en Ginny Wemel.

Daniel Radcliffe, Emma Watson en al die andere acteurs die opgroeiden op de set van Harry Potter verdenken Rowling (54) van transfobie. De leerkrachten van toverschool Zweinstein zwijgen. Vooral generatie Z, opgevoed met Harry Potter-boeken en -films, is geschokt nu Rowling ‘genderkritisch’ blijkt te zijn, ofwel een ‘trans-exclusionary radical feminist’ (TERF).

Dat zat eraan te komen sinds Rowling in 2018 een like plaatste bij tweet die transgenders „mannen in jurken” noemde. Maar op 6 juni barstte de bom. Rowling twitterde toen sarcastisch over een opiniestuk dat vrouwen nogal kolderiek ‘personen die menstrueren’ noemde. Rowling: „Ik weet bijna zeker dat er een woord voor zulke mensen was. Help me. Wumben? Wimpund? Woomud?

Uiteraard kreeg ze een intersectionele horde over zich heen, compact communicerend in drieletterwoorden. Rowling sloeg grimmig terug met een essay dat – naast redelijke kanttekeningen – een paranoïde schema uitvent over transactivisten die samen met Trump, incels en haar eerste, meppende echtgenoot de aanval hebben geopend op ‘biologische vrouwen’. En dat mannen straks op papier vrouw worden om zo damestoiletten onveilig te maken.

Fans pluizen nu verontrust de hele Potterreeks na op ideologische zuiverheid. Waarom zijn er geen echte queer personages op Zweinstein? Waarom spelen gekleurde studenten geen rol, behalve Harry’s Aziatische flirt Cho Chang – een naam met een hoog Hanky Panky Shanghai-gehalte?

Bij Warner Bros knijpen ze de billen samen. Harry Potters toverwereld is een miljardenindustrie; sinds 2016 is de hoop gevestigd op een door Rowling geschreven en geproduceerde spin-off-serie, Fantastic Beasts and Where To Find Them. Die serie is niet gebaseerd op de geliefde kinderboeken, dus wankel. Fans waren eerder boos toen acteur Johnny Depp werd ingehuurd: hij zou een alcoholistische vrouwenmepper zijn. En net nu dat reuze blijkt mee te vallen volgt de kwestie-Rowling. Scenarioschrijver en producer Steve Klove van Fantastic Beasts neemt afstand van haar: is het echt te veel gevraagd om ‘nonbinaire mensen’ een veilig gevoel te geven?

De ‘gecancelde’ Rowling stevent af op net zo’n verknipte relatie met Potterfans als George Lucas met zijn Star Warsfans. Terwijl zoveel ze bindt. Harry Potters leitmotif is racisme, dat van Fantastic Beasts racisme én homofobie. En Rowling beseft inmiddels ook dat je antiracisme niet alleen met de mond kan belijden: Fantastic Beasts 2 werd in 2018 zo’n topzware film omdat ze te snel te veel nieuwe, gekleurde personages toevoegde. Een TERF is nog geen Dooddoener. Je kan ook „OK Boomer” zuchten en doorgaan met je leven.

Coen van Zwol is filmrecensent.