Eenzame hoeders van het doelgebied

Zap De weergaloze documentaire Keeper (NTR) raakt aan alles wat we weten over het keepersbestaan. Aan het slot landt ook nog de Syrische oorlog in een kleedkamer in Sassenheim.

Lenny Bemboom, de beste keeper van Terschelling, in Keeper.
Lenny Bemboom, de beste keeper van Terschelling, in Keeper. Beeld NTR

Zijn vrienden vermoeden dat Lenny Bemboom de beste keeper van Terschelling is. „Alle keepers laten weleens een bal door”, zegt hij wijs. „Ik hoop dan dat we het nog goed kunnen maken.”

In een herfstige uitwedstrijd – eerst in alle vroegte met de boot naar Harlingen – krijgt het vertrouwen van de jongste held uit de weergaloze documentaire Keeper (NTR) toch een knauw. Het begint met een tegengoal die niet goedgemaakt wordt. En nog een.

Van een keeper verandert Lenny in een jongen van acht die ongelukkigerwijs in een vuurlinie is beland. Er trilt een lip. Er komt een eenvoudige boogbal aan; Lenny vangt en trapt snel weer uit. Te snel, niet ver genoeg – binnen een paar seconden zeilt de bal alweer het pupillendoel in. „Ga jij maar op kiep”, zegt Lenny tegen een teamgenoot, tevergeefs. Dan staat de beste keeper van Terschelling te huilen tussen de palen. „Ik ben geen echte keeper meer.”

Lenny is bij uitstek een echte keeper natuurlijk. In de film die Johan Kramer maakte over de eenzame hoeders van het doelgebied zegt keeper/journalist Sjoerd Mossou: „Er zijn ook wel normale keepers.” Keeper raakt aan alles wat we weten over het keepersbestaan: de angst voor fouten, het fanatisme, de blessures, het altijd met een voet buiten het team staan – zeker bij een tegengoal.

Er is een fragment van een keeper die een fout maakt (doelpunt), maar bij die actie ook geblesseerd raakt. Krimpend van de pijn ligt hij op de grond, maar geen medespeler kijkt naar hem om. Met deze man willen ze even niets te maken hebben. Uiteindelijk komt van buiten beeld de aanvoerder aanwandelen om te zien wat er scheelt.

In dat ‘van buiten beeld’ zit een andere kracht van Keeper, waarvan de cameravoering schatplichtig is aan de grote amateurveldenfotograaf Hans van der Meer. Meestal worden de keepers gefilmd door een onbeweeglijke camera van de zijlijn: kleine wachters in een groot decor. Soms komt een veldspeler het beeld binnen, soms alleen de bal.

Een aantal van de keepers wordt ook in geluid gevolgd, zoals de fanatieke Selena Babb. Onophoudelijk spreekt ze tot zichzelf, binnensmonds en buitensmonds: „Ik kon er niet meer bij. Fuck hé.” „Zie je, daar kon je wél bij. Niet meer zeiken dus.” „Ik loop het vier keer te zeggen. Domme dozen. Hier: balverlies.” Babb springt, duikt, duwt en vloekt – aan het eind van Keeper wordt ze gecontracteerd door een Roemeense club die in de Champions League speelt.

Het allermooist is het portret van Tarek Karboutly, in een ver vorig leven keeper van het nationale elftal van Syrië, nu sluitpost van RKAV Teylingen uit Sassenheim. Aan het begin van de film komt hij gebeden prevelend het veld op, tegen het einde zien we hem in een volle kleedkamer via een tolk zijn medespelers toespreken. Karboutly staat voor het magneetbord voor de tactische aanwijzingen, maar wat hij ‘zijn broeders’ uit het team vertelt, is zijn vluchtverhaal: van zijn arrestatie, de martelingen, de schotwond in zijn been, het zinkende bootje in de Middellandse Zee.

Met strakke koppies horen de teamgenoten het aan. Iemand vraagt naar familie in Syrië, maar Karboutly schiet meteen vol. „Mijn broer is dood. Vermoord door Assad. Vanwege mij.” Zo landt de Syrische oorlog ineens in een kleedkamer in Sassenheim.

Ik moest even aan Aad van den Heuvel denken, de gestorven journalist die maandag liefdevol werd herdacht als de man via wiens reportages het leed van de wereld niet langer ver van het bed van de Nederlander was. Hij had Keeper vast prachtig gevonden – om talloze redenen.

Correctie (16/6): in een eerdere versie van dit artikel stond dat Lenny Bemboom negen jaar was tijdens de opnamen. Hij was toen acht.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.