Recensie

Recensie Film

De enigmatische Ema blijft door je hoofd spoken

Drama Het is moeilijk vat te krijgen op danseres Ema. In de naar haar vernoemde film laat ze een spoor achter in ieders leven. De film van Pablo Larraín blijft ook achter in het hoofd van de toeschouwer.

Met een vlammenwerper laat Ema sporen na in de wereld, in ‘Ema’.
Met een vlammenwerper laat Ema sporen na in de wereld, in ‘Ema’.

In het holst van de nacht staat een stoplicht in lichterlaaie. De camera trekt zich langzaam terug om te eindigen bij een vrouw met een vlammenwerper in de aanslag. Het is Ema, de hoofdpersoon van de film die naar haar is vernoemd. Het brandende stoplicht is niet alleen een fraai beeld, het fungeert ook als potent symbool. Vuur vernietigt, maar is tevens een natuurkracht. Net als Ema: een rood licht houdt haar niet tegen. Ook de Chileense regisseur Pablo Larraín speelt een beetje met vuur door de fik te steken in de conventies waaraan een verhalende speelfilm moet voldoen.

Middels haar vlammenwerper laat Ema een spoor na in de havenstad Valparaíso waar de film gesitueerd is. Net zoals zij een spoor nalaat in de levens van eenieder die zij ontmoet en de film zelf weer achterblijft in het hoofd van de toeschouwer. Want wat wil Larraín met zijn achtste film zeggen? Kunnen we vat krijgen op Ema?

Hoewel Larraín zijn verhaal niet traditioneel vertelt is er wel een plot te destilleren. Danseres Ema en haar twaalf jaar oudere man Gastón, een choreograaf, hebben hun geadopteerde zoon Polo teruggegeven aan het weeshuis. Hij was te lastig. Sindsdien maken Ema en Gastón elkaar bittere verwijten, die Larraín in shot-tegenshot filmt, waarbij het lijkt of zij ook ons aankijken. Ema vindt Gastón ‘een levend condoom’ – hij is onvruchtbaar – en Gastón noemt haar meermaals een slechte moeder. Vooral Ema lijkt spijt te hebben dat zij Polo teruggaf.

Lees ook een interview met regisseur Pablo Larraín over ‘Ema’: ‘De meest riskante film die ik ooit heb gemaakt’

Het levert een vertelling op met een verrassend eind. Maar vooral de manier waarop Larraín zijn verhaal vormgeeft, maakt het weerbarstige Ema uiteindelijk tot een fascinerende film. Hij gebruikt daarbij de tegenstelling tussen de moderne, gestileerde dans die Gastón op het podium brengt en de reggaeton die Ema en haar vriendinnen op straat dansen. Het een is een artistieke uiting, het ander noodzakelijke zelfexpressie. Dat Gastón reggaeton haat en seksistisch vindt, deert de vrouwen niet.

Ema, met achterovergekamd geblondeerd haar, is een vrije vrouw die niet in hokjes gelooft. In een fraaie erotische scène monteert Larraín de seks die zij heeft met mannen en vrouwen vloeiend door elkaar, inclusief een splitscreen waardoor het lijkt of zij met zichzelf vrijt: prikkelend zinnebeeld van Ema’s seksuele fluïditeit. Wat anderen van haar vinden, inclusief de toeschouwer, lijkt haar niet te deren. Soms frustreert de film, maar de enigmatische Ema (sterk neergezet door Mariana Di Girolamo) blijft nog dagen door je hoofd spoken.