Opinie

Aan Zoom heb je niets bij een microscooppracticum

Paleoklimatologie Vijf jaar heeft klimaatwetenschapper Appy Sluijs voor zijn onderzoek naar de gevoeligheid van het vroegere klimaat. Wat betekent de coronacrisis voor al die studenten en medewerkers die erbij betrokken zijn?
Foto Remko de Waal/ANP

Er wordt op de deur van de zaal geklopt. De stem van de spreker stokt en een groepje mensen loopt naar binnen. De voorzitter van de wetenschappelijke organisatiecommissie loopt door het gangpad naar het podium en vertelt duidelijk aangedaan dat het Nederlands Aardwetenschappelijk Congres vanaf dat moment is afgelast.

Het is donderdagmiddag 12 maart en zojuist heeft de regering besloten dat alle bijeenkomsten met meer dan honderd mensen geannuleerd dienen te worden vanwege de coronacrisis. Verder verblijf in het conferentiecentrum is op eigen verantwoordelijkheid. Het grootste gedeelte van de vierhonderd aanwezige aardwetenschappers vertrekt binnen het uur richting huis.

De week erna is ook de universiteit dicht. De nieuwe situatie is even wennen voor academisch personeel. Al het klassikaal onderwijs is voorlopig afgelast en zijn er constant updates over welke diensten we wel en niet kunnen aanbieden. Inmiddels zijn docenten professionele gebruikers van Teams, Zoom en Webex voor bijeenkomsten en onderwijs.

Veldwerkcursus

Maar vervang maar eens een serie microscooppractica of een geologische veldwerkcursus in de Pyreneeën. En hoe sluit je, zonder hun privacy te schenden, uit dat studenten hun online wiskundetentamen in groepjes maken?

Het is nog lastig in te schatten hoe groot het effect van de coronacrisis op ons SPANC-onderzoek zal zijn. Iedereen werkt al drie maanden thuis. Studenten schrijven hun scripties en promovendi, postdocs en staf hun artikelen. Het laboratorium is drie maanden praktisch volledig dicht geweest en wordt nu mondjesmaat, zorgvuldig en voorzichtig opgestart. Het kantoorgebouw blijft voorlopig dicht. De beginnende SPANC-promovendi hebben het werk dat thuis gedaan kan worden inmiddels wel gedaan en niemand weet nog hoe de opgelopen vertraging kan worden ingelopen.

Soms willen algen in de winter niet groeien in een laboratorium

SPANC-postdoc Karen Brandenburg doet experimenten met algen genaamd dinoflagellaten, met als doel een nieuwe methode te ontwikkelen om de CO2-concentratie in het verleden te reconstrueren. Dat was idealiter afgelopen winter al gestart maar toen wilden de algen in het lab niet goed groeien. Het gebeurt wonderlijk genoeg vaak dat algen in een laboratorium in de winter niet goed groeien en in de zomer onder dezelfde omstandigheden wel.

Dubbele pech

Karen had dus nog meer zin in het voorjaar dan wie dan ook, maar precies op het moment dat de dinoflagellaten beter zouden gaan groeien ging het lab dicht. Dubbele pech dus. Ze mag de komende weken voor het eerst een klein experiment gaan uitvoeren. Dat geeft hoop.

Maar het gemis van de werkvloer is het allergrootst. De vertrouwde, veilige omgeving waarin we elkaars kantoortje binnenlopen, resultaten laten zien, en erover discussiëren. De espressohoek in het laboratorium waar we na een gezamenlijke lunch babbelen over van alles en nog wat, studenten, promovendi, laboratoriumpersoneel, docenten en hoogleraren. De spontane namiddagborrel in het dichtstbijzijnde café vanaf de campus, die eindigt met een pizza om de hoek. De tweewekelijkse digitale pubquiz kan deze werkvloer, waar de wetenschap bruist, niet vervangen.

De hoop op actievere SPANC-activiteiten de komende tijd wordt daarom in het gehele team gedeeld. We hebben ondanks de fysieke afstand heel veel met elkaar overlegd maar het persoonlijk contact wordt enorm gemist. Omdat de zoektocht naar het onbekende zoveel toffer is als je dat met z’n allen kunt doen én elkaar af en toe recht in de ogen kunt aankijken.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.