Necrologie

Zijn missie: van de kijker een geïnformeerd mens maken

Aad van den Heuvel (1935-2020) | tv-journalist Programmamaker Aad van den Heuvel maakte de Nederlandse tv-journalistiek volwassen. Later werd hij bij het grote publiek bekend met ‘Ook Dat Nog’.

Aad van den Heuvel in 1982.
Aad van den Heuvel in 1982. Foto Vincent Mentzel/NRC

In de jaren zestig is de Nederlandse televisie journalistiek volwassen geworden – en in dat proces was Aad van den Heuvel een van de hoofdrolspelers. Hij behoorde tot de voorhoede van verslaggevers die het medium ging gebruiken om achtergronden van het wereldnieuws in beeld te brengen, via langdurige reportagereizen naar brandhaarden als Biafra, Vietnam en Afrika. Van zijn engagement maakte hij geen geheim; het was zijn bedoeling de kijker tot een beter geïnformeerd mens te maken. Ook jaren later, in studioprogramma’s als De alles is anders show en Ook dat nog!, stonden begrippen als rechtvaardigheid en betrokkenheid voorop.

Aad van den Heuvel overleed vorige week op 84 jarige leeftijd. Eind jaren vijftig volgde hij een opleiding voor sportleraar, waarna de sportjournalistiek zijn eerste werkkring werd. In 1959 trad hij in dienst bij de tv-sectie van de KRO. Vaak vertelde hij dat er sprake was van een misverstand. Hij dacht een afspraak te hebben voor een interview met de directie, terwijl de betrokken omroepfunctionaris meende dat de jongeman solliciteerde. Hoe dan ook: hij werd prompt aangenomen. Samen met enkele generatiegenoten zette hij de rubriek Brandpunt op. Zo’n programma, dat serieuze en actuele onderwerpen aansneed, was nieuw voor Nederland. Legendarisch werd de reportage die hij in 1967 met collega Ed van Westerloo maakte over de dreigende machtswisseling in Indonesië. Toen hij toenmalige president Soekarno vroeg naar diens toekomstplannen, antwoordde deze: ‘Ik heb jou dóór, Van den Heuvel!’

Toen hij toenmalige president Soekarno vroeg naar diens toekomstplannen, antwoordde deze: ‘Ik heb jou dóór, Van den Heuvel!’

In de loop van de jaren zeventig werd de studio zijn voornaamste werkterrein. Hij bedacht en presenteerde het avondvullende programma De J.C.J. van Speykshow, een mengeling van amusement, satire en ernst. Daarna volgde De alles is anders show (1974-1982), de eerste Nederlandse talkshow over de media. Maar wel bleef hij tussen de bedrijven door buitenlandse reportageseries maken, onder meer over de sporen van Nederlandse slavenhandel aan de Afrikaanse westkust. En hij schreef diverse thrillers, waarin menigmaal zijn kennis van de Afrikaanse machtsverhoudingen doorklonk.

Miljoenenpubliek

Aad van den Heuvel trok in de jaren negentig een miljoenenpubliek als eindredacteur/presentator van de satirische consumentenrubriek Ook dat nog!. Typerend was dat de KRO dit programma op zijn aandringen moest onderbrengen bij de afdeling informatieve uitzendingen. Ondanks de vele grappen en grollen stond voor hem de informatieve waarde voorop. Ook zorgde hij ervoor dat in elke aflevering minstens één zwaar onderwerp werd behandeld.

Na zijn pensionering raakte Van den Heuvel nog betrokken bij de oprichting van De Nieuwe Omroep (DNO), die meer aandacht bepleitte voor milieu, derde wereld en mensenrechten. Het lukte echter niet de benodigde zendtijd te bemachtigen. Daaruit vloeide vervolgens nog een tweede omroepinitiatief voort, onder de naam Llink. Dat werd wel tot het bestel toegelaten, maar verloor al gauw zijn zendmachtiging wegens een tegenvallend aanbod. In het seizoen 2012-2013 was Van den Heuvel nog co-presentator van het multiculturele praatprogramma De nieuwe maan (samen met Naeeda Aurangzeb). Daarna verdween hij buiten beeld.