Schatting: er zijn 36 beschavingen met radio in onze Melkweg

Astronomie Met een nieuwe formule is gerekend aan de mogelijkheid van leven in de Melkweg. Uitkomst: er zijn wellicht 36 beschavingen, áls de mensheid middelmatig is.

Infraroodfoto van de kern van de Melkweg, genomen met de Spitzer Space Telescope.
Infraroodfoto van de kern van de Melkweg, genomen met de Spitzer Space Telescope. Foto: NASA/JPL-Caltech

Bestaat er buitenaards leven? Het is een van de grote vragen aan de wetenschap, maar het antwoord is tot nog toe aan de magere kant. Astronomen Tom Westby en Christopher Conselice van de Universiteit van Nottingham proberen het met statistiek, en publiceerden maandag in Astrophysical Journal een nieuwe schatting: in ons Melkwegstelsel zijn er op dit moment minstens 36 intelligente beschavingen geavanceerd genoeg om radiosignalen uit te zenden, stellen ze. Deze signalen zouden ons in theorie in staat stellen deze beschavingen te detecteren.

„Heel lang was dit een extreem speculatief onderwerp, maar met de toegenomen kennis van de ontwikkeling van het heelal – en vooral de ontdekking van exoplaneten – kunnen we steeds meer zinnige berekeningen doen”, zegt Westby aan de telefoon.

Wie geen science-fictionauteur is en toch iets wil zeggen over buitenaardse beschavingen, wendt zich al sinds 1961 tot de Drake-vergelijking van de astronoom Frank Drake. Het is een formule waarin je zaken invult zoals de snelheid waarmee sterren ontstaan, het aantal planeten per ster, of het percentage leefbare planeten dat daadwerkelijk leven ontwikkelt.

Drake-vergelijking

Het probleem is alleen dat sommige basisingrediënten in die formule onkenbaar zijn. Hoe bepaal je zo’n percentage? Westby en Conselice beschrijven een grondige verbouwing van de Drake-vergelijking, gebaseerd op twee principes: gebruik de kennis die we vergaard hebben over het heelal én probeer te werken met factoren die we juist wel kennen.

Zo weten we wel hoe oud de zon was tijdens de eerste radio-uitzending van de mens: ongeveer vijf miljard jaar. Los van vragen over het ontstaan van de aarde, het leven, de evolutie en de menselijke geschiedenis, betekent dit dat het in ieder geval mógelijk is dat er in die periode een beschaving ontstaat. „Als je ervan uitgaat dat wij middelmatig zijn, kan dat dus vaker gebeuren”, zegt Westby.

Bijna alle sterren zijn ouder dan de zon, want inmiddels weten we dat de meeste sterren al snel na de oerknal (13,7 miljard jaar geleden) ontstaan zijn. Daarnaast zijn sinds 1995 meer dan vierduizend planeten bij andere sterren ontdekt. Westby: „Planeten zijn overal. Zelfs onze buurster Proxima centauri heeft er een.”

Voorlopig nog wél een onbekende factor is hoe lang beschavingen overleven. Stel dat de gemiddelde technologische beschaving zichzelf na ongeveer een eeuw opheft door oorlog, milieuvervuiling of andere vormen van zelfvernietiging, dan is dat niet goed voor de detectiekansen.

Ik denk dat hiermee de hoop groeit dat we ooit een intelligente beschaving vinden.

Tom Westby Astronoom

Maar zelfs met een pessimistisch ingeschatte honderd jaar overleving zouden er zo’n 36 radio-signalen uitzendende beschavingen moeten zijn, becijferen de astronomen. Een probleem is wel dat onze naaste buren dan op zo’n 17 duizend lichtjaar afstand zouden zitten, te ver om die signalen hier ook te kunnen detecteren.

Feit is dat het project SETI (Search for Extraterrestrial Intelligence) niets heeft opgeleverd, ondanks decennialang speuren naar radiosignalen. „Dat zou betekenen dat we nog duizenden jaren moeten zoeken”, zegt Westby. „Toch denk ik echt dat hiermee de hoop groeit dat we ooit een intelligente beschaving vinden.”