Commissie: rekenhulp van overheid voor stikstofuitstoot niet geschikt

Aerius Het rekenprogramma voor stikstofuitstoot dat de overheid gebruikt bij vergunningverlening, moet volgens de commissie-Hordijk verbeterd worden.
Varkens in een stal in Nijkerk. Varkenshouderijen zijn een belangrijk onderwerp in de stikstofdiscussie.
Varkens in een stal in Nijkerk. Varkenshouderijen zijn een belangrijk onderwerp in de stikstofdiscussie. Foto Sander Koning/ANP

De rekenhulp die de overheid inzet om bij vergunningverleningen de uitstoot van stikstof te berekenen, is niet geschikt. Het systeem, de zogenoemde Aerius Calculator, belooft nauwkeurigheid die het niet kan waarmaken en behandelt niet alle sectoren gelijkwaardig. Daar moet verandering in komen, stelt de door het kabinet aangestelde commissie-Hordijk maandag in haar eindrapport.

Aerius, online te raadplegen, kan de uitstoot van stikstof en ammoniak berekenen van allerlei zaken - van fabrieken en woningen tot snelwegen en stallen. Daarnaast laat het door het RIVM ontwikkelde systeem zien of deze uitstoot in een Natura 2000-gebied zal neerslaan.

Lees meer over het kritische rapport dat Johan Remkes vorige week presenteerde: Zo moet de stikstofuitstoot met de helft omlaag

De commmissie-Hordijk ziet twee problemen met Aerius. De rekenhulp geeft de neerslag weer voor kleine gebieden van één hectare, maar de uitkomst van die berekening is volgens de commissie niet betrouwbaar: op zo’n kleine schaal biedt het rekenmodel onvoldoende zekerheid. „De wetenschap kan hier niet bieden wat het beleid vraagt”, staat in het rapport.

Daarnaast hanteert Aerius bij een vergunningaanvraag voor een snelweg een ander rekensysteem dan bij een vergunningsaanvraag voor een stal. Bij wegen telt het systeem alleen de stikstofneerslag binnen vijf kilometer mee, terwijl zo’n grens er bij andere sectoren niet is. De commissie noemt dat „niet verdedigbaar”.

Stikstofuitspraak

De wetenschap achter de stikstofberekeningen is wél grotendeels in orde, concludeerde de commissie-Hordijk begin maart in een tussenrapport. Dat betekent dat de constatering van met name het RIVM dat de landbouw de belangrijkste stikstofbron is, wat de commissie betreft kan blijven staan. Wel moeten er volgens Hordijk verbeteringen worden doorgevoerd om het meet- en rekensysteem nauwkeuriger te maken.

Minister Carola Schouten (Landbouw, Milieu en Voedselkwaliteit, ChristenUnie) stelde de commissie-Hordijk vorig jaar november in om erachter te komen of de uitstootberekeningen van het RIVM in orde zijn. Vanuit de landbouw was veel kritiek gekomen op die cijfers, die het aandeel van de agrarische sector te hoog zouden inschatten. De discussie laaide op na de veelbesproken stikstofuitspraak van de Raad van State in mei vorig jaar. Die maakte flinke beperkingen van de stikstofuitstoot in Nederland direct noodzakelijk. Dat terugdringen lukt de overheid vooralsnog niet bepaald, concludeerde de commissie-Remkes vorige week.