Recensie

Recensie Muziek

Een racistische moord werd de basis voor een opera in quarantaine

Holland Festival Online Componist Ben Frost reconstrueerde de onopgeloste haatmoord op de jonge Halit Yozgat. Deze film over een opera in quarantaine kruipt je onder de huid.

Wie herinnert zich dat op 6 april 2006 in Kassel de Turks-Duitse Halit Yozgat werd doodgeschoten in het internetcafé van zijn vader? Een gruweldaad, maar ook een kort bericht in de krant. The murder of Halit Yozgat van componist en regisseur Ben Frost levert een gevecht tegen de vergetelheid en tegen de onverschilligheid waarmee het stinkende drama in een doofpot is geveegd. De coronamaatregelen zetten een streep door de uitvoering, maar de makers besloten ‘een film over een opera in quarantaine’ te maken, die maandagavond nog te zien is in de onlineprogrammering van het Holland Festival.

De moord op Halit Yozgat is nooit opgelost, maar toegeschreven aan een extreemrechtse terreurcel die een hele reeks racistisch gemotiveerde moorden pleegde. Vijf mensen waren aanwezig in het internetcafé toen Halit rond vijf uur ’s middags tweemaal door zijn hoofd werd geschoten. De tieners Ahmed en Emre zaten achterin Call of Duty te spelen, een game waarbij ze nazi’s moesten doden: macabere ironie. Nog bizarder is de aanwezigheid van een agent van de Duitse inlichtingendienst, Andreas Temme, die als enige claimde de schoten níet gehoord te hebben. De Duitse staat heeft het dossier voor 120 jaar vergrendeld.

Lees ook: Holland Festival gaat dit jaar op zoek naar een ‘wij-gevoel’

The murder of Halit Yozgat is een reconstructie van de moord, opgezet als serie van zeven loops, tweemaal onderbroken door een voice-over. De opera kruipt je onherroepelijk onder de huid. Centraal op de bühne staat een helwitte reconstructie van het internetcafé. Stoïcijnse technici met mondkapjes ontmantelen de zaak. Duistere figuren in sneeuwcamouflagepakken sluipen er binnen. Het cameraoog zweeft door het decor en aan de hand van steeds dezelfde tekstflarden (uit gesprekken en de nazigame) herbeleef je de aanslag vanuit telkens een ander perspectief.

Aanvankelijk is de toedracht amper te volgen, maar parallel met de ontmanteling van het café werkt Frosts zijn dreigende Meshuggah-achtige noise open en wordt de toon elegisch. Hoewel de uitstekende zangers voortdurend van rol wisselen groeit je grip op de materie. Toch brengen verstaanbaarheid en ontsluiering uiteindelijk geen katharsis: de feiten liggen op tafel, een conclusie blijft uit. Een sneeuwstorm steekt op, murw geslagen blijven we achter met het eenzame lijk, in het nachtmerrielandschap van de dood.