HEMA in handen van schuldeisers, schuld omlaag

Warenhuisketen De rol van eigenaar Marcel Boekhoorn is na anderhalf jaar alweer uitgespeeld bij het warenhuis. De schuld van HEMA gaat nu fors omlaag.

Een vestiging van de HEMA in de binnenstad van Eindhoven.
Een vestiging van de HEMA in de binnenstad van Eindhoven. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Dit stuk is maandagochtend geüpdatet

Warenhuisketen HEMA komt in handen van zijn schuldeisers. Zij nemen het bedrijf over van eigenaar Marcel Boekhoorn en verlagen de schuld van HEMA fors, van ongeveer 800 miljoen euro naar 300 miljoen. Ook krijgt de winkelketen een eenmalige kapitaalinjectie van 42 miljoen euro, zo bevestigde HEMA maandagochtend.

Boekhoorn (60) en de schuldeisers waren de afgelopen maanden verwikkeld in een hard onderhandelingsspel over schuldverlaging voor HEMA. Het streven was om uiterlijk deze maandag tot een akkoord te komen, omdat het bedrijf dan een lening van 50 miljoen euro moest terugbetalen. Zondagmiddag werd al duidelijk dat het zover niet ging komen: in een persverklaring kondigde Boekhoorns investeringsmaatschappij Ramphastos toen aan dat de gesprekken met schuldeisers op niets waren uitgelopen.

Bij de overname van HEMA had Marcel Boekhoorn grote plannen. Een jaar later keek NRC wat daarvan terecht was gekomen.

Nu HEMA (1,3 miljard euro omzet in 2018, 11.600 werknemers) maandag in gebreke blijft, zullen de schuldeisers de aandelen van het bedrijf bij eigenaar Boekhoorn opeisen. Daarmee komt al na anderhalf jaar een einde aan het eigenaarschap van de miljardair. Boekhoorn (60) kocht HEMA in oktober 2018 voor een onbekend bedrag van Lion Capital, een Britse private equitymaatschappij.

Bij zijn entree kondigde Boekhoorn – rijk geworden door lucratieve deals met onder meer Bakker Bart en telecombedrijf Telfort – aan dat de schuld van HEMA „drastisch” omlaag moest. Het bedrijf torst een last van 800 miljoen euro, aangegaan door de vorige eigenaar. Het grootste deel daarvan bestaat uit verhandelbare obligaties: 600 miljoen mét aandelen als onderpand, de rest zonder.

Boekhoorn noemde die schuld in een persconferentie na de overname een „loden last”. Door de jaarlijkse rentebetalingen van ruim 50 miljoen is HEMA al jaren verlieslatend en zijn er weinig mogelijkheden om te investeren in de groei van het bedrijf. Bij de overname loste de nieuwe eigenaar daarom in één klap 100 miljoen af. Daarna heeft hij nog eens 15 miljoen in HEMA gestoken, blijkt uit het zondag verstuurde persbericht van Ramphastos.

Minder klanten

Die hoge schuld, en de bijbehorende rentelasten, werden extra problematisch door de uitbraak van het coronavirus. HEMA zag zich dit voorjaar gedwongen zijn buitenlandse filialen te sluiten, terwijl in Nederlandse winkels veel minder klanten kwamen dan gewoonlijk. Daardoor dreigde „het voortbestaan van onze onderneming” in gevaar te komen, schreef topman Tjeerd Jegen in maart in een brief aan verhuurders.

Begin april kondigde eigenaar Boekhoorn daarom aan te willen heronderhandelen over de schuld. „HEMA is een toptent, maar met een verkeerde schuldstructuur”, zei Corné Melissen, partner bij Ramphastos, toen in Het Financieele Dagblad. Boekhoorn bood aan nieuw kapitaal in HEMA te steken, maar alleen als de schuldeisers een groot deel van hun vorderingen zouden laten vallen.

Bij de grootste groep obligatiehouders – de 600 miljoen met onderpand – viel die boodschap slecht. Zij groepeerden zich en stelden een adviseur aan. Eind vorige maand deden zij de directie van HEMA een tegenvoorstel. Ze waren bereid de schuld te verlagen, mits zij volledig eigenaar werden. In de ogen van de schuldeisers was HEMA namelijk minder waard dan de som van alle schulden. Of anders gezegd: de aandelen van Boekhoorn waren niets meer waard.

In poging de regie terug te krijgen deed Boekhoorn twee weken geleden ook een bod, onthulde NRC op basis van documenten en gesprekken met betrokkenen. Hij toonde zich bereid om „tientallen miljoenen” in HEMA te steken, als de schuldeisers ongeveer twee derde van hun vorderingen zouden wegstrepen. In ruil daarvoor kregen ze een kwart van de aandelen.

Elf jaar lang was HEMA eigendom van het Britse Lion Capital: een ongelukkig huwelijk dat veel langer duurde dan gehoopt.

Mogelijke kandidaat

De groep schuldeisers – pensioenfondsen en verzekeraars, maar ook gespecialiseerde schuldfondsen – kiezen nu voor hun eigen plan. Ze voerden afgelopen weken buiten Ramphastos om overleg met de directie van HEMA en zijn tot een akkoord gekomen. Door de nieuwe „gezonde financiële structuur” nemen de jaarlijkse rentelasten van de warenhuisketen fors af, naar 30 miljoen euro. Volgens topman Tjeerd Jegen is deze stap „cruciaal om de toekomst en de winstgevendheid van HEMA op lange termijn veilig te stellen”, zegt hij in de verklaring.

Marcel Boekhoorn zei zondag in een toelichting al „teleurgesteld” te zijn over deze uitkomst. Hij vreest dat HEMA „wederom ten prooi zal vallen aan opportunistische investeerders”.

Hoe lang de schuldeisers eigenaar van HEMA blijven, wordt uit de verklaring van maandag niet duidelijk. Maar bronnen rond de onderhandelingen benadrukken dat de nieuwe eigenaren vooral partijen zijn die beleggen in obligaties. Mede-aandeelhouder in een bedrijf zijn ze liever niet. De kans is dus reëel dat zij de komende maanden of jaren op zoek gaan naar een koper.

Een mogelijke kandidaat meldde zich zondag al: ondernemer en investeerder Michiel Witteveen, die vorig jaar ook al de zwaar verlieslijdende huishoudketen Blokker en de speelgoedwinkels van Intertoys overnam. Witteveen heeft donderdag een bod bij de schuldeisers neergelegd, zo bevestigde hij na berichtgeving van De Telegraaf. Op de financiële details van dat voorstel wilde de Blokker-eigenaar niet ingaan.