Opinie

De Palestijnen blijven bezet en dat vindt iedereen best

Uit de Amerikaanse pro-Israëlhoek komt verzet tegen Netanyahu's annexatieplan, zag Carolien Roelants. Waarom riskeert hij de status quo?

Dwars

Er gebeurt zóveel in het Midden-Oosten – de oorlog in Libië; de vermorzeling van de Syrische burger, in eendrachtige samenwerking tussen Assads repressie en westerse sancties; de groeiende chaos in het arme Libanon, ik noem maar wat. Maar ik wil het toch wéér hebben over Israëls plannen wederrechtelijk (VN-Handvest artikel 2 (4)) delen van de Westelijke Jordaanoever te annexeren. Waarom? We weten toch al dat premier Netanyahu op of vanaf 1 juli zijn annexatieproject in gang zet? Met een ruime meerderheid in zijn parlement en steun van grote bondgenoot Trump? Jazeker, maar ik constateer ook dat het koor van tegenstanders aanzwelt. Kom nou, werpt u tegen, dat is ook al niets nieuws: die onmachtige Palestijnen en de verdeelde Europeanen, en ja, Jordanië is boos, maar wat kan dat nou uitrichten? Maar ik zie wél iets nieuws. Om te beginnen de bezwaren uit de Amerikaanse pro-Israëlhoek.

Het gaat deze critici er uitdrukkelijk niet om dat annexatie de overgang betekent naar een formele apartheidsstaat (de bezetting maakt van Palestijnen de facto allang tweederangsburgers). Nee, hun argument is juist dat Israël de Westelijke Jordaanoever probleemloos onder controle heeft en dat de Israëlische kolonisten al gewoon onder Israëlisch recht vallen. En dat Europa wel af en toe een verklaring van ongenoegen uit de la trekt als weer een paar duizend bouwvergunningen worden gegeven voor woningen in de illegale nederzettingen, maar zich feitelijk bij de gestage uitbreiding van die nederzettingen heeft neergelegd. Heeft ú de laatste tijd enig protest gehoord? Dus, vragen ze, waarom moet Netanyahu dan zo nodig annexeren?

Voorbeeld. Robert Satloff. Hij is directeur van het Washington Institute for Near East Policy (WINEP), en u weet dat de machtige Amerikaanse Israël-lobby AIPAC deze denktank heeft opgericht. Na verloop van tijd is er wel wat licht gekomen tussen WINEP en AIPAC, maar de denktank geldt onverminderd als rechts pro-Israël. U kunt Satloffs betoog vinden op washingtoninstitute.org onder de kop ‘Wrestling with Annexation: The Elusive Search for a Policy Rationale’. Dit is zijn kernvraag: „waarom brengt Israël de gunstige status quo in gevaar?” Hij zoekt vergeefs naar een bevredigend antwoord. Zijn conclusie: Netanyahu, doe het niet.

Hij is in Washington lang niet de enige die er zo over denkt. Volgens het Joodse persbureau JTA hebben Congresleden van AIPAC uitdrukkelijk verlof gekregen om kritiek te leveren op de annexatieplannen. Als ze maar niet over sancties beginnen. Israël krijgt elk jaar voor 3,8 miljard dollar aan militaire hulp, en die mag natuurlijk niet in gevaar komen.

Uit een totaal andere hoek, maar niet minder interessant, komt het ingezonden artikel van de Emiraatse ambassadeur in Washington, Yousef al-Otaiba, in Yedioth Ahronot, de grootste Israëlische krant. In het Hebreeuws. Otaiba waarschuwt dat annexatie „onmiddellijk een eind zal maken aan de Israëlische aspiraties om de banden aan te halen met de Arabische wereld en de Verenigde Arabische Emiraten op het gebied van veiligheid, economie en cultuur”. Gewoon bezetting mag kennelijk wel van de Emiraten.

Het schijnt dat Netanyahu inmiddels heeft besloten een beetje te gaan annexeren, een paar nederzettingen, om de reactie te peilen. De vraag is dan: wat zegt de wereld? Zegt die: het is maar een beetje, het had erger kunnen zijn, dus alla. Of zegt die: het mag niet, dus consequenties. De Palestijnen schieten er hoe dan ook niks mee op. Die blijven bezet, en dat vindt iedereen best.

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.