Pieter van Os wint prijs voor beste journalistieke boek

Brusseprijs 2020 In Liever dier dan mens vertelt Van Os het levensverhaal van de nu 94-jarige Mala Rivka Kizel, die door steeds andere identiteiten aan te nemen de oorlog overleefde.

Foto NRC

Schrijver en journalist Pieter van Os heeft met zijn boek Liever dier dan mens. Een overlevingsverhaal de Brusseprijs 2020 voor het beste journalistieke boek gewonnen. De jury heeft dat zaterdagavond bekendgemaakt in een uitzending van het radioprogramma Met het Oog op Morgen.

Van Os was van 2008 tot 2015 redacteur van NRC, eerst bij de politieke redactie, later bij de cultuurredactie. Daarna verhuisde hij met zijn gezin naar Polen. Hij woont sinds twee jaar in Tirana, Albanië. Zijn journalistiek werk verschijnt nu met name in NRC en in De Groene Amsterdammer. Van Os ontvangt een prijzengeld van 10.000 euro dat beschikbaar is gesteld door het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten.

Liever dier dan mens vertelt het overlevingsverhaal van de nu 94-jarige Mala Rivka Kizel. Zij werd in 1926 geboren in een groot gezin van chassidische Joden in Warschau. Tijdens de oorlog wist ze steeds andere identiteiten aan te nemen om zo op wonderbaarlijke wijze aan de vernietigingskampen te ontkomen – in tegenstelling tot haar hele familie.

‘Kwalitatieve opmars’

NRC-recensent Jaap Cohen schrijft in zijn bespreking van het boek: „Met Mala’s uitgeschreven memoires in de hand reist hij [Pieter van Os] stad en land af, op zoek naar aanknopingspunten die hij kan verbinden aan haar verhaal. Hij speurt in archieven, bezoekt locaties waar ze verbleef, gaat op zoek naar nazaten van personen die destijds op haar pad kwamen.”

Lees ook de recensie: Ontsnapt aan het gruwelijke noodlot door haar charme en blonde haar

De jury van de Brusseprijs, bestaande uit rechtbankverslaggever bij De Telegraaf Saskia Belleman (voorzitter), schrijver en columnist Özcan Akyol, en NRC-journalist en Brusseprijslaureaat Thomas Rueb, roemt Van Os’ meeslepende stijl, zijn oog voor detail en de gelaagde geschiedenis die hij schetst. De jury schrijft in haar rapport: „De eerste pagina’s zuigen je meteen het verhaal in, en dat laat je niet meer los. Het is ijzersterk gedocumenteerd, heeft distantie tot het onderwerp, maar is nooit kil, integendeel, het roept een stroom aan gevoelens op. Een journalistiek boek van dit verhalend-literaire niveau zie je zelden.”

Andere genomineerden voor de Brusseprijs 2020 waren Huib Modderkolk met het boek Het is oorlog, maar niemand die het ziet, Jeroen Smit met Het grote gevecht & het eenzame gelijk van Paul Polman, Brenda Stoter Boscolo met Het vergeten volk. Het verhaal van de Jezidi’s over de laatste genocide en Ivo van Woerden met De vreemdeling in de tuin. Een verhaal over een onverwachte, grenzeloze vriendschap.

De jury wijst in haar rapport op de hoge kwaliteit van de inzendingen en spreekt van de „kwalitatieve opmars” van het journalistieke boek.

Luister ook naar deze aflevering van onze podcastserie NRC Vandaag: Hoe een Joods meisje onderdook bij fanatieke nazi’s

U kunt zich ook abonneren via Apple Podcasts, Stitcher, Spotify, Castbox of RSS.