Verschuivingen

Standbeeld Amsterdam Amsterdam barst van de standbeelden. Vaak lopen of fietsen we er snel aan voorbij zonder echt te kijken, terwijl er toch zoveel moois tussen zit. De komende tijd staan we elke week even stil bij één standbeeld.

Foto Floris Guntenaar

Op het plantsoen aan de Churchill-laan staat Verschuivingen, gemaakt door Ben Guntenaar (1922-2009). Maar sinds 2017 deelt de kunstenaar zijn plek. Uit het niets verscheen er namelijk nog een standbeeldje boven op zijn werk: King Kong die het vliegtuig Air Force One vasthoudt.

Guntenaar kreeg in 1973 opdracht van de gemeente Amsterdam een beeld te ontwerpen voor het plantsoen. In dat jaar werd het 700-jarige bestaan van de stad gevierd; linksonder in het beeld staat ‘Voor Amsterdam 700’. Het kunstwerk is gemaakt van de steensoort travertin uit een groeve bij Rome. De maat en verhouding van het beeld bepaalde Gunter in relatie met de omliggende architectuur, beplanting en decoratie.

Nadat het beeld er een aantal decennia onveranderd bij stond werd de zoon van Guntenaar, Floris Guntenaar, gebeld. Bovenop het werk was een King Kong geplaatst door Street Art Frankey (1977). De gemeente vroeg of het beeld mocht blijven. „Van mij mocht het blijven staan”, zegt Guntenaar. „Mijn vader had het wel geestig gevonden. Ik had het niet leuk gevonden als er een raar object op zou staan, maar dit is goed gedaan. Het is een heel geestig effect.”

Maar nu, sinds een aantal weken, is het vliegtuig uit de handen van de aap verdwenen. Wanneer we kunstenaar Frankey (echte naam Frank de Ruwe) spreken blijkt ook hij niet te weten waar het vliegtuig is. „Misschien is het vliegtuig vanzelf weggevlogen omdat het zo slecht gaat met Amerika.”

Foto Floris Guntenaar

De Ruwe plaatste het werk destijds bovenop Verschuivingen omdat hij er een wolkenkrabber in zag. „Ik plaats aan de lopende band kunst in de stad. Overal op straat zie je namelijk dingen, waarin je vormen ontdekt als je verder kijkt. Ik zet dat gewoon een beetje aan. Ik zag hierin een Empire State Building. Dus ik dacht, als ik hier King Kong op zet, dan zien anderen dat misschien ook. En in de laatste scène van die film plukt hij een vliegtuig uit de lucht. Daarom die Air Force One. Hij mag wat mij betreft Donald Trump wel uit de lucht plukken.”

Het beeldje van King Kong is van kunststof, „dus misschien is het wel gewoon verweerd en er af gevallen”, aldus Frankey. „Of misschien is het wel echt als een politiek statement gepakt. Ik ga wel even kijken op Marktplaats of ik hem kan vinden, daar vind ik wel vaker kunst van mezelf terug die was verdwenen.”