Van wie zijn de e-mails van de burgemeester van Weert?

Juridische strijd Nu het politieke debat in zijn nadeel is beslecht, is burgemeester Jos Heijmans van Weert een juridische strijd begonnen met de gemeente. Vooralsnog zonder succes.

Burgemeester Jos Heijmans (rechts) komt afgelopen maandag aan bij de rechtbank in Roermond voor het kort geding tegen de gemeente Weert.
Burgemeester Jos Heijmans (rechts) komt afgelopen maandag aan bij de rechtbank in Roermond voor het kort geding tegen de gemeente Weert. Foto Marcel van Hoorn/ANP

„De burgerlijke rechter is niet de aangewezen instantie om politieke geschillen op te lossen.” Met onder meer dat argument verklaart rechter Ronald Kuin in een vrijdag gepubliceerde uitspraak de Weerter burgemeester Jos Heijmans niet ontvankelijk in een kort geding tegen de gemeente Weert. Heijmans vond dat de wethouders nooit beslag hadden mogen leggen op zijn e-mails.

De burgemeester en de gemeente stonden afgelopen maandag op de rechtbank in Roermond tegenover elkaar in een kort geding. Op een moment dat Nederland nog druk discussieerde over de net openbaar gemaakte app-wisseling tussen de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema en minister van Justitie en Veiligheid Ferd Grapperhaus, eiste Heijmans zijn mailbestand terug. Elke dag dat de gemeente het bestand niet aan hem retourneerde, zou dat Weert tienduizend euro moeten kosten – en elk gebruik ervan 250.000 euro.

De D66’er Heijmans kwam in januari in opspraak door een publicatie in De Limburger. Daarin werd geconstateerd dat het nodige fout zou zijn gegaan bij besteding van zogenaamde COA-gelden onder zijn verantwoordelijkheid. Een onderzoek van bureau Berenschot bevestigde dat vorige week grotendeels: toekenningen verliepen slordig en niet volgens de regels. Bij het verlenen van 23.000 euro subsidie aan een stichting, waarvan Heijmans zelf onbezoldigd voorzitter is, wekte hij volgens Berenschot zelfs de schijn van belangenverstrengeling en handelde de burgemeester in strijd met de gemeentelijke gedragscode.

Lees ook: Vertrokken burgemeester Jos Heijmans ‘liet hart prevaleren boven regels’

Motie van wantrouwen

Op grond van het rapport nam de gemeenteraad van Weert vorige week een motie van wantrouwen tegen Heijmans aan. Die had zijn ambt al neergelegd bij het begin van het onderzoek van Berenschot en zit sinds een conflict met de wethouders in mei ziek thuis.

Dat diezelfde collega-bestuurders al eind januari beslag lieten leggen op zijn mails, maakte dat de burgemeester, die formeel nog niet is ontslagen, maandag tegenover zijn eigen gemeente stond in een kort geding. „Ik had geen andere keus.”

De burgemeester bestrijdt dat hij wilde voorkomen dat de pers of een onderzoeksbureau de beschikking zouden krijgen over zijn berichten. Heijmans’ advocaat Jan van der Grinten wees erop dat de gemeente voor de wet drie verschillende bestuursorganen kent: de burgemeester, het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad. De burgemeester heeft aparte bevoegdheden, bijvoorbeeld op het gebied van openbare orde, de aanpak van huiselijk geweld en het hoeden van de integriteit. „Daardoor beschikt een burgemeester ook over informatie waar wethouders niet over horen te beschikken”, zei Heijmans. „Nu hebben ze wel toegang tot informatie over uithuisplaatsingen, integriteitsmeldingen en weigering van vergunningen op grond van criminele vermoedens. Als dat op straat ligt, bedreigt dat de veiligheid van mij en mijn gezin. Ik ben in het verleden al bedreigd en zelfs afgelopen zondag nog.”

De advocaten van de gemeente Weert noemden het betoog van Heijmans weinig geloofwaardig. De burgemeester ruimde tussen 15 en 19 januari van dit jaar 9.133 mails in zijn inbox op en liet er slechts zeven staan. „Alsof iemand papieren door de shredder haalt als de FIOD binnenkomt”, zei Martin Hemmer, raadsman van de gemeente. „Er zaten ook mails bij die relevant konden zijn voor verder onderzoek. Dat is kwalijk. Zijn poging om ze voor altijd te laten verdwijnen heeft nu gefaald.”

Opgeruimde mails blijven nog twee weken in het gemeentelijke systeem zitten. De wethouders legden op 31 januari beslag op de op 29 januari gemaakte back-up. Kort daarna zouden de 9.133 mails definitief weg zijn geweest en niet beschikbaar voor onderzoek.

Privépersoon

Rechter Kuin oordeelt dat Heijmans als privépersoon niet kan procederen over de informatiescheiding tussen verschillende bestuursorganen van de gemeente waar hij in het ambt als burgemeester al dan niet op zou moeten kunnen rekenen. Veiligheid raakt wel zijn privéleven, maar de rechter vindt dat Heijmans onvoldoende aannemelijk heeft gemaakt welke bedreigingen uit de bestaande situatie voortkomen.

Heijmans beraadt zich volgens zijn advocaat Van der Grinten nog op een beroep tegen de uitspraak. Hij heeft inmiddels ook aangekondigd de wethouders van Weert financieel aansprakelijk te stellen voor door hem geleden schade en gedragen leed als gevolg van het conflict met zijn collega-bestuurders. Van der Grinten wil daar nog geen inhoudelijke mededelingen over doen.