Brieven

Discriminatie

Racisme al jaren op de agenda, maatregelen blijven nodig

Foto ANP

Is er in Nederland sprake van een historisch kantelpunt met betrekking tot de erkenning van racisme? Ondanks afwijzing van de multiculturele samenleving door de verantwoordelijke politieke elite heeft die de afgelopen decennia toch vorm gekregen. Al ruim dertig jaar staat racisme op de agenda. In 1985 werd het Landelijk Bureau Racismebestrijding (LBR) opgericht. Het LBR heeft verschillende onderzoeken gedaan en maatregelen voorgesteld. Met de Algemene Bond van Uitzendbureaus werd een anti-discriminatiecode ingevoerd. Helaas werd in de jaren negentig het LBR opgeheven en later ook de lokale anti-discriminatiebureaus. Vooral na de terroristische aanslagen in 2001 werd de discussie gedomineerd door de angst voor en de opkomst van de radicale politieke islam. Etnische polarisatie stak de kop op.

Niettemin waren bepaalde maatregelen effectief in de jaren negentig. Het personeelsbestand van de landelijke overheid werd etnisch diverser. Ook bepaalde gemeenten boekten progressie. Dat is niet zomaar gegaan. Ik heb daarin een rol gespeeld. In 1983 meende ik te zijn gediscrimineerd door de gemeente Amsterdam bij mijn sollicitatie als beleidsmedewerker Etnische Minderheden. Dat leek terecht te zijn. Bij hoge uitzondering kon worden aangetoond dat mijn afkomst een rol speelde bij de afweging mij niet te benoemen als beleidsmedewerker. De toenmalige wethouder gelastte een onderzoek en heeft naar aanleiding van ‘het geval Choenni’ het personeelsbeleid gewijzigd. Leden van de zogeheten etnische minderheden konden in Amsterdam daarna ook op hogere functies instromen. Provincies en andere overheidsinstellingen bleven echter grotendeels een wit personeelsbestand houden. De politie voerde met vallen en opstaan een diversiteitsbeleid.

Ruim dertig jaar geleden was de verantwoordelijke elite van Nederland wel bereid om maatregelen te treffen; zij het vaak aarzelend en vol compromissen. Tegenwoordig wil een groot deel van de politieke elite zich afzetten tegen de multiculturele samenleving. Premier Rutte wijst als gevolg van voortschrijdend inzicht nu echter Zwarte Piet af. Dat is een eerste stap. Er zijn vooral effectieve maatregelen nodig tegen alledaags en institutioneel racisme.


emeritus hoogleraar, werkte van 1985 -1990 bij het Landelijk Bureau Racismebestrijding