Analyse

Commissariaat verliest gezag in digitaliserende tv-wereld

Mediatoezicht De mediawaakhond heeft pas een toekomst als het eigen huis op orde is.

Bij het Commissariaat voor de Media (CvdM), dat namens de overheid toezicht houdt op de media, moet intern een aantal forse veranderingen worden doorgevoerd. Alleen dan kan de organisatie haar taken gezaghebbend vervullen. Dat is in de kern de conclusie van ABDTOPConsult, het adviesbureau van de overheid, dat de afgelopen maanden onderzoek deed naar het CvdM, en ruim veertig betrokkenen sprak.

Woensdag deelde minister Arie Slob (Media, CU) de bevindingen met de Kamer. Het medialandschap wordt steeds complexer door aanbieders als Netflix. Slob wilde weten hoe toekomstbestendig de toezichthouder is. Het adviesbureau concludeert dat „samengaan of samenwerken” met andere partijen of toezichthouders in de toekomst „onvermijdelijk” is, maar „eerst dient het CvdM het eigen huis op orde te krijgen”.

Het bureau ziet een waaier aan problemen. Zo heeft de relatief kleine organisatie (vijftig voltijdsbanen) een „zware topstructuur”. Drie commissarissen vormen het College, zij zijn verantwoordelijk voor alle besluiten. Of omroepen hun geld rechtmatig besteden, of zenders die in overtreding zijn een boete krijgen, of Netflix zich aan de Kijkwijzer houdt.

De leiding aan de interne organisatie berust echter bij een directeur en een managementteam. Al die lagen zorgen voor „grote afstand tussen de collegeleden en de medewerkers”. Dat resulteert in „spanning”. Er is sprake van een hoog personeelsverloop, kennis en ervaring gaan verloren.

Er moeten, luidt een aanbeveling, „meer verantwoordelijkheden bij de medewerkers komen te liggen”. Ook is er een gebrek aan expertise voor de beoordeling van nieuwe (digitale) ontwikkelingen en kan het CvdM onvoldoende duidelijk maken waaraan ze haar geld besteedt. Het CvdM „verliest aan gezag”.

Precies die punten kwamen vorig jaar aan het licht in een onderzoek van NRC. Medewerkers van het CvdM voelden zich onveilig en gefrustreerd. De controledrift van het college en de sfeer van wantrouwen resulteerden in traagheid. Dossiers schoven eindeloos heen en weer.

Maar niet alleen het arbeidsklimaat is problematisch. Bij het CvdM werd onzorgvuldig met middelen omgesprongen. De toezichthouder heeft jarenlang aanbestedingsregels overtreden. Ook bleek dat leidinggevenden nevenfuncties hebben die op gespannen voet staan met hun werk als toezichthouder.

Minister Slob liet woensdag weten dat hij de functie van algemeen directeur en het managementteam schrapt, en de arbeidsvoorwaarden van het college versobert. Het adviesbureau ziet echter ook verbeterpunten voor het ministerie zelf. OCW heeft de werkgeversrol als het om de drie collegeleden gaat, maar heeft zich slechts „in beperkte mate” bemoeid met hun functioneren. Slob meldt te bekijken „hoe voortaan een adequate toets op onverenigbare nevenfuncties plaatsvindt”.