Zwart

is visser en doet verslag vanaf de waterkant. Deel 39: Verbroedering op zee.
Dagboek van een visser

Ik ken niet één zwarte visser. Ik bedoel, na alle jaren dat ik in dit land vis, zag ik nooit een zwarte man aan de waterkant met een hengel in de hand. En nou niet meteen flauw doen: „Dat komt omdat ze liever nachtvissen.” Nee echt, ik herinner me slechts één zwarte visser, uit mijn kindertijd, een Arubaan geloof ik, maar dat was een rare vogel. Met z’n hengel in ’t water lag-ie de godganse dag naast de vijver op zijn rug in het gras biertjes te drinken en liedjes te zingen. Een vis heb ik hem nooit zien vangen.

Toch kan je moeilijk beweren dat zwarte mensen niet van vis houden. In elke Surinaamse toko ligt stokvis en kant-en-klare bakkeljauw en op de Dappermarkt prijken iedere dag flinke moten anyumara en kandra-tiki. Vis zit diep in het dna van onze zwarte medemens. Pas geleden ontdekten archeologen dat de prehistorische Sahara-bewoner (u weet dat de oermens uit Afrika komt) al smulde van meerval en tilapia.

Zeg je Afrika, zeg je vis. Daarom droom ik ervan om ooit nog samen met een Senegalese visser in de nacht de Atlantische Oceaan op te varen en terug te komen met een geelvintonijn die meer weegt dan wij tweetjes samen.

In zilt en zee schuilt het cement van deze wereld. Vis en visser zijn allebei kleurenblind. Met de hengel in de hand werden alle Menschen Brüder. En natuurlijk dansen vissers niet op alle continenten de horlepiep. En natuurlijk heb ik meer dan eens gezien hoe een visser z’n knie drukte op een vis die spartelde, tegenstribbelde en naar adem hapte, ‘I can’t breathe’.

Maar toch geloof ik dat in de viswereld wit en zwart niet bestaat. Het bloed van vissers is even rood als die van vissen. Net als tangodansers en schakers begrijpen vissers over de hele aardbol elkaar meteen. Ze ruiken elkaar. Net dieren. Er is maar één zwarte visser waar alle vissers, vooral die van ’t IJsselmeer, een grondige hekel aan hebben: de aalscholver. Omdat-ie alle paling wegkaapt.

Maar er is wel één kok die wereldberoemd is geworden met zwartgeblakerde vis (‘blackened fish’) op het menu: Paul Prudhomme. Van ver en heinde kwamen smulpapen toegestroomd om te zien hoe hij redfish uit de Mexicaanse Golf inwreef met gedroogde kruiden en specerijen en deze met een dikke klont boter in een gloeiendhete gietijzeren pan net zo lang doorbakte tot-ie gitzwart zag. Een occulte delicatesse.

Vandaag is het vismarkt in Zwijndrecht en Prudhomme is al vijf jaar dood. Vandaag bak ik een vis gitzwart en alle buren zijn welkom. No Justice, No Food. Black Fish Matter.