Weer veel kritiek om kazerne, maar Visser behoudt steun

De staatssecretaris van Defensie mag verder, maar ook donderdag lag haar functioneren opnieuw onder het vergrootglas.

Staatssecretaris Barbara Visser moest donderdag in de Oude Zaal van de Tweede Kamer opnieuw uitleg geven over de perikelen rondom de marinierskazerne. Foto ANP Phil Nijhuis
Staatssecretaris Barbara Visser moest donderdag in de Oude Zaal van de Tweede Kamer opnieuw uitleg geven over de perikelen rondom de marinierskazerne. Foto ANP Phil Nijhuis

Het is voor een bewindspersoon nooit een goed teken om over het eigen functioneren te moeten debatteren in de Tweede Kamer. Voor staatssecretaris Barbara Visser (Defensie, VVD) was het dit kalenderjaar al de tweede keer dat niet de inhoud, maar haar eigen optreden ter discussie werd gesteld.

Voor de tweede keer ging het over hetzelfde onderwerp: Visser blies de geplande verhuizing van de marinierskazerne naar Vlissingen af, maar hield zowel de Tweede Kamer als de betrokken Zeeuwse bestuurders daarover in het duister. Formeel zei de staatssecretaris dat de verhuizing door zou gaan, maar intussen liet ze onderzoeken uitvoeren naar alternatieve locaties. En uiteindelijk stelde ze iedereen voor een voldongen feit.

In februari bood Visser de Tweede Kamer al negentien keer haar excuses aan voor haar optreden. Deze donderdag stond het onderwerp opnieuw op de agenda: aanleiding daarvoor was een publicatie in de Volkskrant, waaruit bleek dat Visser nog veel langer had gezocht naar alternatieven dan zij aan de Tweede Kamer had gemeld. En dat zij daarvoor ook prominente bestuurders – en de minister van Defensie Ank Bijleveld (CDA) had ingezet.

Lees ook: mislukte verhuizing marinierskazerne blijft kabinet achtervolgen

Spanning voor debat

In aanloop naar deze donderdag leek het even een spannend debat te kunnen worden. In de Volkskrant dreigde SGP-Kamerlid Chris Stoffer er nog mee dat er mogelijk „extra stappen gezet moeten worden”, omdat het kabinet in dit dossier heeft „gefaald”. In februari was het diezelfde SGP die een motie van afkeuring indiende tegen de staatssecretaris.

Maar in het debat donderdag was de toon van de SGP mild. In het artikel van de Volkskrant had Stoffer „niet heel veel nieuws gelezen”, zei hij nu. Hij wilde het debat uit februari niet overdoen en vooral vooruit kijken. „Het is cruciaal dat de Zeeuwen zelf blij zijn met het compensatiepakket.” Ook coalitiepartijen CDA en VVD zagen weinig ter zake doende feiten in de onthullingen van de Volkskrant en wilden de discussie over Visser niet opnieuw voeren. Daarmee was de angel meteen uit het debat.

Van andere partijen kwamen er vragen over de rol van minister Bijleveld (Defensie, CDA) in het ‘Vlissingen-dossier’. GroenLinks, PvdA en SP wilden weten waarom de Kamer daar niet eerlijk over is geïnformeerd. SP’er Karabulut sprak over „desinformatie” en verwees naar andere dossiers waarop de Tweede Kamer informatie is onthouden, zoals over de burgerslachtoffers die vielen in het Irakese Hawija, door toedoen van een Nederlandse luchtaanval.

Wel vroeg SGP’er Stoffer aan CDA’er Van Helvert of minister Bijleveld niet evengoed „blaam treft” in dit dossier als staatssecretaris Visser. Van Helvert was onverstaanbaar en moest zijn antwoord herhalen, maar zei: „Dat denk ik niet.”

Radarplaatsing

Hoewel het overleg formeel over het vastgoed van Defensie ging – en de slechte staat daarvan – stond ook de voorgenomen plaatsing van een militaire radar in het Gelderse dorp Herwijnen op de agenda. Dat voert Defensie al uit, tegen de wens van de lokale gemeente (raad, bestuur en bewoners) in. Visser zette daarvoor de zogeheten rijkscoördinatieregeling in, waarmee ze het lokale bestuur omzeilt.

Lees ook: hoe Herwijnen zich verzet tegen de komst van een militaire radar

Zowel de Tweede als de Eerste Kamer hebben daar al mee ingestemd, maar na nieuwe vragen zegde Visser een hoorzitting toe. Bewoners vrezen de gezondheidsschade door straling – in het dorp staat al een radar van het KNMI. In het dorp heeft een ongewoon hoog aantal mensen de dodelijke spierziekte ALS. Een GGD-onderzoek moet uitwijzen of dat aantal echt afwijkt van het landelijke gemiddelde.

Verrassend was Nieuw-Milligem (gemeente Apeldoorn) als gemene deler tussen de beide dossiers, Vlissingen en Herwijnen. De marinierskazerne die naar Vlissingen zou gaan, komt nu in Nieuw-Milligem. De radar, die nu in Nieuw-Milligem staat, moet daar juist weg. „Hoe verhouden die twee tijdslijnen zich tot elkaar?”, vroeg John Kerstens van de PvdA. Die suggestie wees Visser resoluut van de hand.