Veel emoties rond plannen ‘horecaplein’ Nieuwmarkt

Talk of the Town / Amsterdam Horeca-ondernemers maakten een terrassenplan voor de Nieuwmarkt. Een deel van de bewoners reageerde furieus op het grote ‘horecaplein’. „Het is oorlog.”

Terrassen op de Nieuwmarkt op 1 juni, toen ze, met anderhalvemeter-terras, weer open mochten.
Terrassen op de Nieuwmarkt op 1 juni, toen ze, met anderhalvemeter-terras, weer open mochten. Foto ANP Dutchphoto

Het werd op 26 mei de voorpagina van Het Parool: ‘Waar kunnen die terrassen komen?’ De krant publiceerde een tekening van het terrassenplan voor de Nieuwmarkt. Het hele plein rondom De Waag was bezet met tafeltjes, afgezet door een hekwerk, met daarbij de tekst ‘maximaal 106 tafels en 424 gasten per uur’.

Maar die tekening strookte totaal niet met de werkelijke plannen van de horeca-ondernemers, zegt initiatiefnemer van het terrassenplan Barry van den Berg, eigenaar van Café del Mondo op de Nieuwmarkt. „Het leek een militaire begraafplaats. Ik ben de eerste die heeft gezegd: géén hekken. Het is een publiek trauma hoe de Nieuwmarkt als Judenviertel is afgezet met prikkeldraad in de oorlog.”

Hun eigen terrasschetsen (van 8 mei) tonen, in tegenstelling tot de krantentekening, neutrale parasols, palmbomen „voor een Frans strandsfeertje” en open ruimte op de Nieuwmarkt. Na de tekening in Het Parool, die Van den Berg van tevoren niet had gezien, ging het los. Op sociale media werd hij een „nazi” genoemd. Over de horeca: „Laat ze maar doodbloeden”.

Gezamenlijk Nieuwmarktterras

De eerste onrust ontstond overigens al eerder: op 3 mei, toen Femke Halsema bij Op1 „het nieuws brak” over een gezamenlijk Nieuwmarktterras. „Café ’t Mandje op de Zeedijk heeft heel weinig overlevingskansen”, schetste de burgemeester – „als je daar op de wc zit, kun je nog je pilsje op de bar zetten, het is piepklein”. Dit lokale initiatief, mét omzetdeling „zodat iedereen kans zou hebben om te overleven” nam ze „serieus”.

Het terrasnieuws kwam als „een koude douche”, zegt Jet Willers, vertegenwoordiger van een „los-vaste groep buurtbewoners”. „Wie haalt het in z’n hoofd ons zo’n plan voor te schotelen met medewerking van de firma Heineken?” De grootste zorgen van de bewoners betreffen grote drukte en geluidsoverlast. „De drukte die we voor corona hadden, heeft de bewoners een kramp ingejaagd”, stelt Wallenbewoner en hoofdredacteur van d’Oude Binnenstad Bert Nap. Hij is in zijn „Amsterdamse hart” geraakt door de „stemmingmakerij”. „Ik lees bijdragen van mensen die de buurtondernemers liever de strot dichtknijpen dan ze tijdelijk enige lucht te gunnen op ons gezamenlijke stadsplein”, schrijft hij op de Facebookpagina ‘I love de Nieuwmarktbuurt’.

Het is oorlog op de Wallen. Er zijn veel verschillende belangen, een gevoel van ‘community’ in de buurt mist

Walther Ploos van Amstel lector stadslogistiek

„Tijdelijk”, want er werd gedacht aan vijf maanden om horecaondernemers „de winter door te helpen” aldus lector stadslogistiek Walther Ploos van Amstel, die voordat het plan „was geklapt” werd geraadpleegd over crowd management. „Het is oorlog op de Wallen. Er zijn veel verschillende belangen, een gevoel van community in de buurt mist.”

„Een creatief, solidair én buurtgericht reddingsplan voor ‘de pareltjes in de plint’ op de Zeedijk en Nieuwmarkt wordt onmogelijk gemaakt door een klein, vooringenomen clubje bewoners, die bovendien vaak zélf financieel voordeel behalen uit de door hen zo verfoeide verblijfseconomie middels Airbnb”, reageerde initiatiefnemer Barry van den Berg op de aantijgingen. Hij stapte op.

Tijdslot en QR-codes

Samen met de BIZ Zeedijk werkte hij als voorzitter van de ondernemersvereniging Nieuwmarkt aan een „integraal terrasplan” – met vervoer over water, een reserveringssysteem met tijdslot en QR-codes voor het doen van bestellingen. Naast Café ’t Mandje met onder meer de Roode Laars, In ’t Aepjen en Casablanca als „de betrokken partijen”. Maar Koen Vollaers van Café Bern „gelooft niet” in het plan: „te ingewikkeld”. „Horeca hoort gezellig te zijn, het is een steriele tijd. Wie wil er nou op een groot horecaplein zitten?”

Terras op de Nieuwmarkt op 1 juni, met anderhalvemeter-terras. Foto Sem van der Wal/ANP

„Het plan gaat door”, zegt Diana van Laar van Café ’t Mandje en bestuurslid van BIZ Zeedijk. „Het is te mooi om los te laten, doen we niks dan vallen ondernemers om.” Van den Berg: „De horeca wordt verantwoordelijk gehouden voor de verarming van de binnenstad, maar we zijn de Nutellamaffia niet. Ik heb hier al 26 jaar een familiebedrijf en ik woon op de Nieuwmarkt.”

Ondertussen worden al meer plannen ontwikkeld, zoals door Marleen Stikker, oprichter van Waag, samen met culturele instellingen en bewoners. Een plan – „geen alternatief” – met „socratische gesprekken”, „badminton” op de Nieuwmarkt en een „ruilmarkt voor plantjes”. Haar doel: „Het terugwinnen van de publieke ruimte voor cultuur en bewoners van de stad.” Partners zijn onder andere de Oude Kerk, Museum Ons’ Lieve Heer op Solder, KNAW, UvA en het Compagnietheater.

Stadsdeel Centrum heeft „nog niks goedgekeurd of afgekeurd”, zegt stadsdeelvoorzitter Mascha ten Bruggencate (D66). Zij zag tot op heden „geen plan dat concreet genoeg” is. Eén ding staat vast: niet de gehele openbare ruimte wordt weggegeven – „ga uit van ongeveer de helft” van de Nieuwmarkt – én: „de buurt moet aan boord zijn”.

Voor de horeca dringt intussen de tijd. Als zaken omvallen, vraagt Van Laar van Café ’t Mandje zich af, wie staan er dan klaar om het op te kopen? „Zo raken we de regie over de binnenstad juist kwijt.”

Lees ook: Terrassen breiden uit op de stoep, maar van wie is die eigenlijk?

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.