Universiteit van Amsterdam mag student online ‘bespioneren’ tijdens tentamen

Uitspraak De Universiteit van Amsterdam mag doorgaan met het gebruik van surveillancesoftware tijdens toetsen. Dat heeft de rechtbank bepaald in een kort geding aangespannen door de studentenraad.

De Universiteit van Amsterdam Foto Koen van Weel / ANP
De Universiteit van Amsterdam Foto Koen van Weel / ANP

De Universiteit van Amsterdam (UvA) mag ‘spionagesoftware’ inzetten tijdens de tentamens om te controleren of studenten niet vals spelen. Dat heeft de rechtbank in Amsterdam donderdag bepaald.

De studentenraad van de UvA eiste vorige week in een kort geding dat de universiteit per direct zou stoppen met het gebruik van surveillanceprogramma Proctorio. Dat zou betekenen dat de online tentamens van ruim tweeduizend studenten vorige week vrijdag niet door zouden gaan. De rechter ging niet mee in die eis en verklaarde tijd nodig te hebben om tot een vonnis te komen. Nu heeft de rechtbank vastgesteld dat het gebruik van Proctorio geen onrechtmatige inbreuk op de privacy vormt. Volgens de rechter is het vanwege de coronacrisis noodzakelijk dat online surveillancesoftware wordt ingezet bij het afnemen van tentamens die vanuit huis worden gemaakt.

Voorzitter Pjotr van der Jagt van de studentenraad reageert gelaten op het vonnis. „Wij zijn enigszins gerustgesteld dat een rechter nu heeft vastgesteld dat onze privacy wordt gewaarborgd. Maar we zijn ook wel verbaasd. We hopen dat een nadere bestudering van het vonnis die verbazing wegneemt.”

Lees ook dit artikel over de werking van surveillancesoftware bij tentamens

Coronadiploma’s

Vanwege de coronacrisis nam de UvA tot midden vorige week bijna dertig tentamens af met Proctorio. De advocaat van de universiteit zei tijdens het kort geding dat het gebruik van de surveillancesoftware nodig is om fraude te voorkomen en de waarde van behaalde tentamens te garanderen. „De UvA wil voorkomen dat straks wordt gesproken van coronadiploma’s”, aldus advocaat Nina Bontje.

Bij het gebruik van Proctorio wordt van studenten verwacht dat ze voorafgaand aan een toets de extensie voor het programma installeren. De surveillancesoftware vraagt vervolgens de microfoon en de webcam aan te zetten en het beeldscherm te delen. Daarna moeten studenten hun bureau laten zien om te bewijzen dat er geen boeken, spiekbrief of smartphone liggen. Tijdens het tentamen worden de geluidsopnames, beelden en geopende tabbladen opgeslagen.

De advocaat van de UvA betoogde vorige week dat Proctorio het enige toereikende surveillancemiddel bij tentamens is waarbij veel „kennisproductie” van studenten wordt verwacht. Advocaat Wilco Brussee van de studentenraad betoogde dat er minder privacygevoelige alternatieven zijn.

Volgens de UvA wordt ook gebruik van gemaakt van Zoom, maar is dit videobelprogramma bij grote tentamens ongeschikt omdat surveillanten via een beeldscherm niet honderden studenten tegelijk in de gaten kunnen houden. Ook zou het voor de UvA binnenkort nog niet mogelijk zijn om studenten weer in grote hallen tentamens te laten maken, vanwege blijvende beperkingen bij reizen via het openbaar vervoer.