Bang on A Can All-Stars in oktober 2017

Foto Stephanie Berger

Interview

Michael Gordon: ‘Juist nu moeten we blijven componeren en uitvoeren’

Sinds 1987 biedt de legendarische Bang on a Can Marathon een bonte staalkaart van alles wat muzikaal hip en happening is. Aanstaande zondag wordt de tweede online-editie live gestreamd.

Het is een evenement dat hoog scoort op de bucketlist van menig avontuurlijke muziekliefhebber: het jaarlijkse marathonconcert van het dwarse New Yorkse muziekcollectief Bang on a Can. Sinds 1987 biedt het festival een bonte staalkaart van alles wat muzikaal hip en happening is in de Big Apple. Onder meer experimenteel aartsvader John Cage, gitaarfenomeen Glenn Branca en de veelschrijvende multi-stilist John Zorn traden er op. Net als Steve Reich, Sonic Youth-frontman Thurston Moore en zo nog een trits aan halfgoden uit de hedendaagse muziek, jazz en experimentele pop.

Eerlijk is eerlijk: voor Europeanen is de Bang on a Can Marathon even legendarisch als ver weg. Wie erbij wil zijn, hikt doorgaans aan tegen dure vliegtickets en verblijfskosten. Tot afgelopen mei, toen de coronacrisis Bang on a Can ertoe bewoog om het evenement online te streamen.

Voor aanstaande zondag staat een tweede, zes uur durende online-editie op de rol. En er zijn vergevorderde plannen voor augustus.

Boterham

„Het is bittere noodzaak”, zegt Michael Gordon, de componist van gevierde postminimalstukken als Timber die samen met collega’s David Lang en Julia Wolfe het artistieke brein vormt achter Bang on a Can. „Sinds medio maart zijn alle concertzalen hier gesloten en het ziet er niet naar uit dat daar snel verandering in komt.”

Het Amerikaans muziekleven mag dan potdicht zitten, de behoefte aan muziek is groter dan ooit, zegt Gordon: „Mensen hebben tijd en willen nieuwe dingen horen. Musici staan te popelen om te spelen, al was het maar om een boterham te verdienen. Met onze marathons willen we in die behoefte voorzien. Juist nu moeten we kostte wat kost blijven componeren en uitvoeren. Als live streams onze enige optie zijn, than that’s the way we’re gonna roll.”

Bang on a Can’s kordate ad hoc-mentaliteit blijkt aan te slaan. De eerste online marathon trok ruim 22 duizend kijkers wereldwijd. Waaronder New York Times-criticus Zachary Woolfe die berichtte hoe de bruisende, ietwat chaotische energie van het geheel nauwelijks onderdeed voor een echt concert- of operabezoek.

Net als in mei is het programma van aanstaande zondag een veelkleurige caleidoscoop van jonge beloftes en gevestigde namen – een kleine dertig in totaal. Een van de hoogtepunten is minimal musiclegende Terry Riley, die aanschuift voor een solo performance vanuit huis. „Geen idee wat hij precies gaat doen”, zegt Gordon, „maar ik durf te wedden dat het fenomenaal wordt.”

Bovendien gaf Bang on a Can tien componisten een genereuze compositieopdracht. Ieder schreef een solostuk voor een van de leden van het Bang on a Can All Stars ensemble. Onder hen het Nieuw-Zeelandse indiepopfenomeen Leila Adu, de Estse componist Helena Tulve en de in Brooklyn getogen componist annex steelpan-virtuoos Kendall Williams.

Concert-etiquette versoepelen

Omdat de logistieke kant nu eenvoudiger is, lukt het de organisatie van Bang on a Can om op korte termijn zulke monsterprogramma’s te realiseren, legt Gordon uit. „Mensen zijn beschikbaar, we hoeven geen zaal te boeken, instrumenten te huren of vluchten te reserveren. Iedereen logt in via internet en speelt vanuit huis. Gewoon in t-shirt en spijkerbroek.”

Niet dat de Bang on a Can Marathon voorheen een toonbeeld was van chique conventies. Gordon: „Vanaf het begin is het een van onze speerpunten geweest om de klassieke concert-etiquette te versoepelen. We leven in de 21e eeuw, waarom zouden we in godsnaam blijven vasthouden aan conventies uit pakweg 1850? Dat leidt alleen maar af van waar het echt om gaat: creativiteit, nieuwe ideeën en goede muziek.”

Zelf bracht Gordon de afgelopen maanden door met het schrijven van korte pianostukjes. Inmiddels voltooide hij er 25 en is All Stars-pianiste Vicky Chow druk aan repeteren. Materiaal voor de augustus-marathon? Gordon, grinnikend: „We maken het programma zondag bekend.”