De ochtenderectie bestaat niet en andere dingen die de man niet weet

Over Seks Milou van Rossum voegt het woord bij de daad. Deze week: de mannelijke fysiologie.

Illustratie Merel Corduwener

Voor vulva’s en vagina’s is de laatste tijd veel aandacht, en terecht. Veel te lang hebben veel vrouwen niet geweten dat de uitwendige clitoris maar het topje van de ijsberg is, dat schaamlippen uiteenlopende lengtes kunnen hebben, dat vaginaal klaarkomen verre van vanzelfsprekend is. Er wordt door mannen natuurlijk ook heel wat afgetobd – te klein, te scheef, het gaat te snel, hij doet het niet – maar in elk geval weten ze hoe hun geslachtsdelen werken, zou je denken. Fout, zegt Tycho Lock. „De Nederlandse man weet over het algemeen verdomd weinig over zichzelf.”

Lock is uroloog en androloog. Gepensioneerd, maar als wetenschappelijk medewerker nog altijd verbonden aan het UMC Utrecht. Hij kwam eerder aan het woord in deze rubriek, toen hij wees op een anatomische fout in een literair citaat over pijpen ( ‘Ik voelde hoe mijn ballen een grote lading zaad in haar keel pompten’): zaadcellen vormen maar 1 procent van het volume van ‘het kwakje’, en komen tijdens de ejaculatie niet uit de ballen, maar uit een verdikking van de zaadleider die achter de blaas ligt. De rest bestaat uit vocht uit de zaadblazen (65 procent) en prostaatvocht (34 procent).

Tussen 1992 en 2015 verzorgde Lock een jaarlijkse cursus voor huisartsen. Zelfs die bleken lacunes te hebben in hun kennis over de mannelijke genitaliën. „Ik stelde om te beginnen altijd de vraag: ‘Een moeder vindt de natte onderbroek van een zoon die naar porno heeft gekeken. Is dat ejaculaat?’ Doodse stilte.” Het antwoord: het kan allemaal voorvocht zijn, iets waar sommige jonge mannen zo onbekend mee zijn dat ze denken dat ze een soa hebben. Voorvocht komt uit speciale klieren in de bekkenbodem, de zogenaamde klieren van Cowper, en heeft twee functies: het is een lubricatiemiddel en het neutraliseert restjes urine in de plasbuis, waar later ook het sperma doorheen gaat. Urine is namelijk erg slecht voor zaad, want zuur.

Meer dingen die mannen (en vrouwen) volgens Lock niet weten over de mannelijke fysiologie.

Lees ook: Mannenpraat tegen de prestatiedrang tijdens de Penis Dialogen

*De ochtenderectie bestaat niet. In hun slaap hebben mannen elke drie tot vijf kwartier een erectie, altijd tijdens de remslaap, zonder dat er erotische dromen aan te pas komen. Met een erectie wakker worden, betekent dat een man is gestoord in zijn remslaap, door de wekker bijvoorbeeld.

*Blauwe ballen, de vervelende druk die mannen in hun testikels kunnen voelen als ze te lang opgewonden zijn geweest zonder dat ze zijn klaargekomen, hebben mannen aan zichzelf te wijten. Het gebeurt met name als ze te veel verwachtingen hebben. „Dan gaan ze bij wijze van spreken al met een halve erectie naar een afspraakje toe”, zegt Lock. „Wie ontspannen is, heeft er geen last van.” Blauwe ballen, die worden veroorzaakt doordat de bloedvaten in het gebied rond ballen en de prostaat tijdelijk vernauwen, zijn niet gevaarlijk of ongezond.

*In het verlengde daarvan: het is niet schadelijk om (lang) geen seks te hebben. Mannen kunnen er gefrustreerd van raken – „Ik zie veel zelfbeklag”– maar nooit is aangetoond dat onthouding leidt tot bijvoorbeeld agressie of ziektes als prostaatkanker. Op de kwaliteit van het zaad heeft het ook geen effect: dat ververst zichzelf. „Wel is het zo, dat hoe minder je het gebruikt, hoe minder goed het functioneert. Maar dat geldt voor alle lichamelijke functies.”

*De hoeveelheid testosteron zegt niks over lust. Dat wil zeggen: als het niet te laag is. Bij alle mannen is tussen 6 en 9 uur in de ochtend het testosterongehalte het hoogst, maar de zin is dan doorgaans niet het grootst.

*Een penis kan breken, al zit er geen bot in. In zo’n geval scheuren een of beide zwellichamen en soms de plasbuis. Bij standje reverse cowgirl, waarbij een partner met de rug naar het gezicht boven op een man zit, is de kans het grootst.

Binnenkort: is feminisme slecht voor seks? Meepraten? Ideeën? Mail naar seks@nrc.nl