De Krakeling na 42 jaar weg uit het centrum

Jeugdtheater Decennialang zagen Amsterdamse kinderen er voorstellingen: De Krakeling. Maar het theater verhuist naar het Westergasterrein.

Het pand aan de Nieuwe Passeerdersstraat, tussen de Marnixstraat en de Leidsekade. Hier zat jeugdtheater De Krakeling 42 jaar.
Het pand aan de Nieuwe Passeerdersstraat, tussen de Marnixstraat en de Leidsekade. Hier zat jeugdtheater De Krakeling 42 jaar. Foto Lieuwe Philipse

Voor Theater De Krakeling, vlakbij het Leidseplein, staat een ouderwets schoolbord, zwart, met kleurrijke letters in rood erop: „De Krakeling gaat verhuizen. Op naar de Westergas.” Dat gebeurt spoedig, al op 1 juli aanstaande.

Afgelopen zondag 7 juni speelde in het bekendste theater voor kinderen tussen 2 en 16 jaar de allerlaatste voorstelling, Raar 1.5 door Het Filiaal theatermakers. De slotwoorden waren: „Ik ben het einde.” Die ‘ik’ was de stem van een acteur die we niet zagen. Er begonnen spontaan theekopjes door de lucht te zweven en plots ging de kroonluchter in het decor uit. Einde voorstelling, einde 42 jaar Krakeling in de binnenstad.

„Voor onze medewerkers was die afscheidsvoorstelling beslist emotioneel”, zegt Kees Blijleven, sinds 2001 artistiek directeur van De Krakeling. „Maar het gebouw is toe aan een grondige renovatie en moet opnieuw gefundeerd worden. Zo loopt de speelvloer scheef en houden bierviltjes de decorstukken in evenwicht. Er zitten scheuren in de muren.”

Volgens Marleen Lamers, zakelijk directeur, was het aanvankelijk de optie in de zomer van 2021 de renovatie door te voeren, maar plots, mede door corona, kwam alles in een versnelling: „Op het Westergasfabriekterrein staat sinds 2014 het voormalige MC Theater leeg. Sinds die tijd weten we ook dat de Westergas, zoals het cultuurpark in West officieel heet, ons graag huisvesting biedt.” Dat zegt ook Lisca Stutterheim, directeur van de Westergas: „Het is een verrijking, vandaar dat we de komst van De Krakeling financieel mede mogelijk hebben gemaakt.” Volgens haar is De Krakeling „een icoon in het Nederlandse jeugdtheater”. Oprichtster was de befaamde danspedagoge Hans Snoek; zij was ook initiatiefneemster van het Scapino Ballet in 1945.

Sinds 1978 is De Krakeling gevestigd in het monumentale pand op de hoek van de Marnixstraat en Nieuwe Passeerdersstraat, vlakbij de Koekjesbrug. Vandaar de naam. Het werd in 1887 ontworpen door architect Jonas Ingenohl als turnzaal – gymnastiek was in die tijd populair. In de houten vloer zitten nog altijd de bevestigingspunten van de turntoestellen.

Hier in de binnenstad zijn nauwelijks nog gezinnen

Kees Blijleven Artistiek directeur De Krakeling

Er zijn meer redenen voor verhuizing dan de staat van het pand: door het verscherpte touringcarbeleid van de gemeente kunnen bussen niet meer tot voor de deur rijden, ook verkeren de bruggen in de omgeving in slechte staat. Inhoudelijk biedt de verhuizing nieuwe kansen. „Al lange tijd willen we ons theater diverser maken”, zegt Blijleven, „zodat we een afspiegeling zijn van de veelzijdigheid van de stad. We gaan nu dichter bij de wijken spelen waar de gezinnen wonen, bij Bos en Lommer, de Baarsjes. Hier in de binnenstad zijn nauwelijks nog gezinnen. Om die culturele diversiteit ook aan ons publiek te tonen produceren we sinds 2018 theater samen met drie partners: Urban Myth, dat voor een Afro-Amerikaanse invalshoek zorgt – met hen maakten we de prijswinnende voorstelling Martin Luther King – en George & Eran en het Amsterdams Andalusisch Orkest. Met hen gaan we de nieuwe verhalen die we willen vertellen in ons huis halen.” Lamers: „Volgens onze missie heeft ieder kind het recht zichzelf te herkennen op de podia.”

Het nieuwe theater op het Westergasterrein. Foto Westergasfabriek

De Krakeling wil graag gebruik maken van alle mogelijkheden van de Westergas, dus is er de wens voorstellingen ook op andere locaties van het park te spelen, bijvoorbeeld buiten. „Bij ons zijn ook ouders en grootouders welkom, maar we gaan natuurlijk uit van de kinderen. Het veilige terrein, zonder druk verkeer, biedt zoveel kansen.”

In het tweede weekend van september vindt de openingsvoorstelling plaats door Urban Myth-regisseur Jörgen Tjon A Fong over kinderen in tijden van corona. Wat heeft dat met hen gedaan, hoe zijn ze de maanden doorgekomen? Het nieuwe theater op de Westergas gaat het de toeschouwers allemaal vertellen.