Brieven

Brieven 11/6/2020

Luchtvaart

Verspreid over planeet

In de discussie over coronamaatregelen in de luchtvaart (RIVM wil geen rol in vliegdebat, 9/6) wordt alleen maar gesproken over het risico van besmetting met het virus ín het vliegtuig. Uiteraard beweren mensen uit de sector dat dit risico om allerlei redenen verwaarloosbaar is. Echter, waar niemand het over heeft is dat het coronavirus zonder de luchtvaart nooit (zo snel) over de hele wereld zou zijn verspreid. Nu de luchtvaart weer meer ruimte krijgt en mensen weer gaan vliegen, lijkt mij de kans dat dit opnieuw gebeurt weer groter te worden. Houden we hier

voldoende rekening mee?

Luchtvaart (2)

Tickets duurder maken

Deze week las ik meermaals dat het niet rendabel is om anderhalve meter afstand te handhaven in vliegtuigen, omdat er pas winst gemaakt wordt bij een gemiddelde bezetting van 77 procent (Met mondkapje op middelste stoel, 6/6). Dat getuigt toch wel van heel weinig voorstellingsvermogen van een industrie die onder druk staat om zichzelf opnieuw uit te vinden. De bewering is natuurlijk alleen waar als alle vliegtuigmaatschappijen gewoon weer op de oude voet verder willen en tickets onder de werkelijke prijs (namelijk inclusief maatschappelijke kosten) aan te bieden. Zo moeilijk is het toch niet: wie in deze tijd werkelijk moet of wil vliegen betaalt gewoon het dubbele van voorheen. Dan maken maatschappijen winst én kunnen ze ook belasting betalen over de kerosine.

Waarheid

Toch leugen achterhalen

De insteek van het artikel Herwaardering van de waarheid begint met twijfel (6/6) van Alicja Gescinska is filosofisch – mag ik een ander perspectief toevoegen? De auteur schrijft dat Trump populair blijft ondanks evidente leugens. Dat heeft ook te maken met het psychologische fenomeen cognitieve dissonantie: mensen blijven nu eenmaal liever geloven in datgene waarin ze geloven ondanks feiten die hen tot andere gedachten zouden moeten brengen. Geloof is sterk, niet alleen als het om bergen gaat maar ook als het gaat om onvatbaarheid voor de feiten. Mensen veranderen niet graag van geloofsopvatting. Dat factchecks niet werken om leugens uit de politiek te krijgen komt omdat gevoelens en overtuigingen bijna altijd sterker blijken dan de feiten. Die robuustheid van buikgevoelens zou ons tot nadenken moeten stemmen. Maar kunnen we veel anders dan de feiten presenteren waar leugens regeren? Vuur met vuur bestrijden, dezelfde stijl hanteren als je opponent, zou kunnen betekenen even onwaarachtig worden en dat lijkt me laakbaar. Dus vooral blijven factchecken.

Waarheid (2)

Vertrouwen versterken

Mooi artikel, Herwaardering van de waarheid begint met twijfel (6/6), maar in de praktijk schiet je er weinig mee op. Populisten zijn niet populair omdat mensen niet van de waarheid of van waarachtigheid houden. Populisme is populair omdat mensen zich door de elite verlaten en verraden voelen. En aangezien elites, althans volgens het gevoel van velen, gladde praters zijn die oppervlakkig gezien niet liegen, maar gewone mensen wel altijd aan het kortste eind laten trekken, gaan mensen waarheid en waarachtigheid wantrouwen. Onze samenleving heeft een gebrek aan vertrouwen in elkaar. De neoliberale competitie – men meent dat mensen financieel-economisch onder druk moeten staan om te presteren – leidt tot wantrouwen en stress. Dat laatste leidt tot slechte keuzes. Een verhaal over waarachtigheid is mooi, maar helpt ons niet verder. De oplossing is meer solidariteit, meer compassie, meer gelijkheid en minder neo-liberalisme in de samenleving.


via nrc.nl

Correcties/aanvullingen

Piet van der Kruk

In Gewichtheffer, atleet én dopingbestrijder (9/6, p. E11) stond dat Piet van der Kruk de enige Nederlandse olympische gewichtheffer is geweest. Hij was niet de enige, wel is hij nog altijd de laatste.

CPB

In Gelukkig personeel is ook winst voor de baas (6/6, p. E20-21) stond dat het Sociaal en Cultureel Planbureau een geluksmanager heeft. Dat moet het Centraal Planbureau zijn.