De oude Romeinen hielden al van gehaktballetjes

Janneke kookt We gaan Spaanse balletjes maken: albóndigas con guisantes.

Foto Merlijn Doomernik

Wie houdt er niet van gehaktballetjes? Dit is een retorische vraag, want ik weet dondersgoed dat u ervan houdt. Mijn punt is juist dat iederéén van gehaktballetjes houdt. Ik sluit zelfs niet uit dat vegetariërs en veganisten er soms stiekem van dromen. (Of ze gewoon eten natuurlijk, in een of andere geplantificeerde uitvoering. En gelijk hebben ze.)

Maar goed, hetgeen ik eigenlijk wilde vertellen, is dat de oude Romeinen al van gehaktballetjes hielden. En dat de Arabieren die vanaf de achtste eeuw delen van Zuid-Europa veroverden er domweg dól op waren. Die strooiden ermee zoals wij met peterselie strooien. Serieus: eeuwenlang golden gehaktballetjes als garnituur voor allerhande Moorse vleesschotels. Het Spaanse woord voor gehaktballetjes, albóndigas, komt niet voor niets uit het Arabisch. Het is afgeleid van al-búnduqah, wat hazelnoot betekent (maar gebruikt werd voor alles wat eetbaar én rond was).

We gaan vandaag zulke Spaanse balletjes maken: albóndigas con guisantes.

Ze drijven in een dikke, oranje groentesaus met verse doperwtjes. Die laatste, de guisantes, zijn er volop nu. Daar moeten we van profiteren. Ikzelf eet dit gerecht het liefst met aardappelpuree. Maar u zou de balletjes ook als tapa kunnen serveren. Toevallig is het aanstaande dinsdag World Tapas Day, dus als u nog een excuus zoekt voor een aangeklede borrel, voilà.

Gehaktballetjes met verse doperwtjes

Voor de saus:

4 el olijfolie;
2 middelgrote uien, fijngesneden;
50 g wortel, fijngesneden;
50 g bleekselderij, fijngesneden;
2 teentjes knoflook, fijngesneden;
½ tl cayennepeper;
½ el tomatenpuree;
50 ml witte wijn;
200 ml (runder- of kippen)bouillon;
greepje bladpeterselie, fijngesneden;

Voor de balletjes en erwtjes:

500 g half-om-half gehakt;
1 teentje knoflook, fijngesneden;
1 ei;
1 el melk;
2 el paneermeel;
greepje peterselie, fijngesneden;
handje bloem;
olijfolie;
500 g verse doperwten, gedopt (vuil gewicht)
.

Verhit de olijfolie in een zware pan of aardewerken schaal. Voeg de ui, wortel, bleekselderij en een snuf zout toe en laat de groenten, op laag vuur, 10 minuten fruiten. Fruit de knoflook en cayennepeper eventjes mee. Voeg dan ook de tomatenpuree toe en fruit even mee. Draai het vuur hoog en schenk de wijn in de pan. Laat even bruisen en voeg de bouillon toe. Breng het geheel aan de kook, draai het vuur laag en laat een kwartier pruttelen.

Maak intussen de gehaktballetjes. Doe het gehakt in een kom en kneed er de knoflook, peterselie, melk, het paneermeel, ei en zout en peper naar smaak door. (Bak een miniballetje of burgertje van het gehakt in een drup olie om te testen.) Draai balletjes van het gehakt ter grootte van een pingpongbal. Rol ze lichtjes door de bloem. Verhit een vingerkootje diep aan olijfolie in een koekenpan en bak de balletjes aan alle kanten bruin. Ze hoeven niet helemaal gaar te worden.

Voeg de peterselie toe aan de saus en pureer deze met een staafmixer glad. Voeg eventueel, als hij te dik is, een extra scheutje bouillon of water toe. Leg de balletjes in de saus en laat de boel nog 10 minuten pruttelen. Kook intussen de doperwtjes in 5 – 8 minuten beetgaar in lichtgezouten water. Giet af en voeg ze toe aan de albóndigas in de saus. Laat nog 2 minuten meestoven. Proef de saus en maak hem zo nodig verder op smaak met zout en peper.