Zweedse politie wijst verdachte aan in onopgeloste moord oud-premier Palme

Zweden De voormalige Zweedse premier Olof Palme werd in 1986 doodgeschoten. De zaak kon decennia niet opgelost worden, en is nu gesloten.
De vermoorde Zweedse oud-premier Olof Palme.
De vermoorde Zweedse oud-premier Olof Palme. Foto ANP

De Zweedse politie heeft na 34 jaar een verdachte in beeld voor de moord op de Zweedse oud-premier Olof Palme. De politie denkt dat Stig Engström de dader is. De man werd gezien op de plek van de moord en werd ook genoemd als mogelijke dader. Hij is bekend als de Skandiaman, vernoemd naar de verzekeraar waarvoor hij werkte. Omdat hij in het jaar 2000 overleden is, is vervolging niet meer mogelijk. Het onderzoek wordt daarom afgesloten.

Palme werd op 28 februari 1986 op 59-jarige leeftijd doodgeschoten toen hij na een bioscoopbezoek met zijn vrouw over straat liep. De sociaal-democraat werd in zijn rug aangevallen en bezweek doordat een enkele kogel hem in zijn rug trof. Zijn vrouw werd door een andere kogel geschampt. Er waren getuigen van de moord die zagen hoe de aanvaller een steeg in vluchtte en via een trap ontkwam. Lisbet Palme, de vrouw van de premier, zei in Christer Pettersson de dader herkend te hebben. In 1989 werd Petterson schuldig bevonden, maar die veroordeling werd later weer teruggedraaid. Sindsdien geldt de zaak als onopgelost.

Grootste onderzoek

Het onderzoek naar de moord op Palme was voor de politie „verreweg” het grootste moordonderzoek ooit. Meer dan tienduizend mensen zijn gehoord in de zaak. Er ontstonden veel complottheorieën over de toedracht van de moord. Zo werd onder meer vermoed dat de Koerdische terreurbeweging PKK erachter zat, of dat een buitenlandse geheime dienst Palme doodschoot. Wat het motief van Engström geweest zou zijn, lichtte de politie niet toe. Wel is van hem bekend dat hij een hekel had aan de politicus.

De politie gaf woensdag tijdens een persconferentie een toelichting op de ontwikkelingen in het moordonderzoek. Er werd bijvoorbeeld ingegaan op de kogel waarmee Palme om het leven werd gebracht, onder meer om te achterhalen met welk type wapen de oud-premier is gedood. Daarbij is wel opgemerkt dat het wapen zelf niet gevonden zal worden. Als er al een potentieel moordwapen in beeld komt, zijn de sporen in de loop der tijd verloren gegaan. Politie en justitie denken niet dat er enig forensisch bewijs bestaat dat kan leiden naar de dader.

Er is onderzoek gedaan naar verschillende mogelijke verdachten, onder wie de vrijgesproken Christer Pettersson. Ook een niet nader genoemde 33-jarige en de verdachte Christer A. konden niet overtuigend in verband gebracht worden met de zaak. Een theorie dat de PKK achter de moord zou zitten is volgens de politie ook niet hard gemaakt. Dat er een verband zou zijn met Zuid-Afrika noemde de politie tijdens de persconferentie „interessant”, maar bleek niet te bewijzen. Hetzelfde geldt voor theorieën dat de politie zelf de moord gepleegd heeft.

Olof Palme kwam uit een rijke, aristocratische familie die begin zeventiende eeuw uit Nederland kwam. Hij werd een belangrijk figuur in de vorming van de Zweedse welvaartsstaat. Ook was hij een uitgesproken tegenstander van de apartheid in Zuid-Afrika en uitte hij in 1972 kritiek op de Verenigde Staten vanwege de oorlog in Vietnam.

Correctie (10 juni 2020): In een eerdere versie van het fotobijschrift stond dat de foto in maart 1986 was genomen. Dat klopt niet, Palme was toen al overleden. Het bijschrift is aangepast.