Recensie

Recensie Muziek

Killer Mike van Run the Jewels is een bezielde hiphopactivist

Killer Mike Zijn speeches en muziek gingen de afgelopen dagen viral. Maar hiphopartiest en activist Michael ‘Killer Mike’ Render (45) uit Atlanta vraagt al jaren met klem aandacht voor anti-zwart politiegeweld in Amerika.

Michael ‘Killer Mike’ Render met Run the Jewels op het podium in Texas, november 2016. Foto Rick Kern/WireImage
Michael ‘Killer Mike’ Render met Run the Jewels op het podium in Texas, november 2016. Foto Rick Kern/WireImage

Er zijn weinig moderne artiesten die zo structureel en met zoveel bezieling en empathie aandacht vragen voor anti-zwart politiegeweld en institutioneel racisme in Amerika, als rapper en activist Michael ‘Killer Mike’ Render.

Vorige week ging een geëmotioneerde speech van Killer Mike tijdens een protest in zijn woonplaats Atlanta viral, waarin hij vertelde over de geschiedenis van anti-racismeprotest in zijn familie en omgeving, over de eerste zwarte agenten in Atlanta die niet in normale uniforms mochten werken, over de noodzaak politici ter verantwoording te roepen, en de lokale politie te dwingen transparant te zijn over misstappen. En over zijn eigen woede bij het steeds weer opnieuw zien van beelden van zwarte mannen die door politie vermoord worden.

De speech van Killer Mike:

Op het eveneens vorige week verschenen album RTJ4 van zijn rapgroep Run The Jewels, rapt Killer Mike in ‘walking in the snow’ ijzingwekkend over politieagenten die een man wurgen die er precies zo uitziet als hij, net zolang totdat hij alleen nog kan fluisteren: „I can’t breathe.” Dat was de noodkreet van Eric Garner, die in 2014 door politie werd gewurgd. Maar ook die van George Floyd, die overleed nadat agent Derek Chauvin minutenlang met zijn knie zijn nek afklemde, en wiens op videobeeld vastgelegde gewelddadige dood de vonk was voor de huidige internationale massaprotesten.

Krachtig en actueel

Dat nummer en het album van Run The Jewels werd te midden van de demonstraties tegen politiegeweld en structureel racisme, breed onthaald als verrassend krachtig en actueel. Maar de 21e-eeuwse hiphopactivist Killer Mike vraagt al jaren aandacht voor deze onderwerpen: in zijn muziek en interviews, in speeches, lezingen, in documentaireseries, artikelen en politieke campagnes.

Lees ook de recensie van RTJ4: De wereld kan Run The Jewels goed gebruiken (●●●●●)

De 45-jarige Killer Mike komt, zoals hij ook in zijn speech in Atlanta benadrukte, uit een familie van politieagenten. Hij maakte als rapper naam als soloartiest gelieerd aan OutKast en was onder meer gast op hun met een Grammy Award bekroonde hit ‘The Whole World’. Zijn carrière kreeg een enorme impuls toen hij ging samenwerken met rapper en producer El-P uit New York, die in 2012 Killer Mike’s soloalbum R.A.P. Music produceerde – een van de sterkste hiphopalbums van het afgelopen decennium. En met wie hij daarna succesvol werd als rapgroep Run The Jewels, optrad op de grote internationale popfestivals, en volgens media als Stereogum, Complex en Pitchfork met Run The Jewels 2 het beste popalbum van 2014 uitbracht.

Acht jaar geleden maakte Killer Mike voor R.A.P. Music het felle nummer ‘Don’t Die’, een razende herinterpretatie van N.W.A.-klassieker Fuck Tha Police, die begint met een sample waarin komiek en activist Dick Gregory zich afvraagt hoe vaak we op het nieuws witte mensen zien huilen omdat een zwarte agent hun geliefde in het hoofd schoot „omdat hij dacht dat een mobiele telefoon een pistool was.” Het antwoord: nooit, omdat witte mensen dat volgens Gregory niet zouden tolereren.

Het nummer ‘Early’ van Run The Jewels 2 is ook een urgente track over politiegeweld. Kiler Mike beschrijft het hierin vanuit het perspectief van een huisvader en zijn vrouw die voor de ogen van hun kinderen bruut door de politie worden aangepakt.

Geen empathie

„Ik wil dat de luisteraar zich in de slachtoffers verplaatst,” zei Killer Mike in 2014 over dat nummer tegen NRC. „Ik laat een kind de agent aanspreken op zijn gedrag. Een kind dat door de politie beschermd zou moeten worden. Er is in mijn land geen empathie voor mensen die er uitzien zoals ik.”

Ook toen maakte Killer Mike indruk met een bevlogen speech in St. Louis, anderhalf uur nadat politieman Darren Wilson werd vrijgesproken voor het doden van de ongewapende zwarte tiener Michael Brown. De rapper noemde het in deze krant „een explosieve situatie” en voorspelde dat „als er geen gerechtigheid komt, het publiek de politie op straat zal aanvallen omdat er geen vertrouwen meer is.” Een paar uur na dat interview werden in New York twee agenten doodgeschoten; de schutter noemde op social media de dood van Eric Garner als motief.

Begin 2019 diende Killer Mike samen met andere rappers een officiële pleitbrief in bij het Amerikaanse Hooggerechtshof, waarmee ze de belangrijkste juristen van hun land meer kennis over rap als kunstvorm wilden bijbrengen, naar aanleiding van een zaak waarin twee mannen veroordeeld werden omdat ze in een rap de agenten bij naam bedreigden die hen hadden gearresteerd. Volgens Killer Mike is rap belangrijk als vrijhaven voor de rauwste emoties en krijgen andere genres, zoals ‘outlaw country’-muziek, „meer dichterlijke vrijheid dan gangsta rap”. Hij noemde dat in gesprek met New York Times „een andere vorm van etnisch profileren.”