Mislukte verhuizing marinierskazerne blijft kabinet achtervolgen

Zeeland Staatssecretaris Visser moet donderdag opnieuw uitleg geven in de Kamer over de mislukte verhuizing van de mariniers naar Vlissingen.

Staatssecretaris Barbara Visser (Defensie, VVD) na het Kamerdebat over de marinierskazerne in februari.
Staatssecretaris Barbara Visser (Defensie, VVD) na het Kamerdebat over de marinierskazerne in februari. Foto Bart Maat/ANP

Staatssecretaris Barbara Visser (Defensie, VVD) zei in februari al herhaaldelijk sorry voor de puinhoop rondom de verhuizing van de marinierskazerne. Ze wist al eerder dat die kazerne niet naar Vlissingen zou gaan, maar was daar niet open over geweest. Veel Kamerleden vonden dat ze gelogen had. De SGP diende zelfs een motie van afkeuring in, maar die kreeg geen meerderheid.

Donderdag moet ze toch weer opnieuw uitleg geven: de Volkskrant meldde zaterdag dat Vissers leugens groter waren geweest dan ze tot nu toe toegaf. Eerder zei Visser dat ze een half jaar achter de ruggen van de Zeeuwse bestuurders om naar alternatieve locaties voor de marinierskazerne had gezocht. Nu blijkt dat de staatssecretaris al anderhalf jaar actief keek naar andere mogelijkheden, buiten Zeeland.

Ze vroeg daarbij hulp van oud-PvdA-staatssecretaris Co Verdaas, Commandant Zeestrijdkrachten Rob Kramer en de Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb. En: van Ank Bijleveld, de minister van Defensie. „Bij dit gehele proces was ook de minister betrokken”, aldus Visser woensdag in een brief aan de Tweede Kamer, naar aanleiding van de publicatie. Het is vooral die zin die Kamerleden verbaast.

Ambtelijke verkenning

Visser verweert zich door te zeggen dat het ‘formele proces’ een half jaar heeft geduurd. Vóór die tijd zou de zoektocht naar alternatieven alleen „een verkenning” zijn geweest. „Als de minister er al die tijd bij betrokken was, krijgt een proces toch een zwaarder gewicht dan zomaar wat ambtelijk verkennen”, zegt het nieuwe GroenLinks-Kamerlid Tom van den Nieuwenhuijzen. „Zo maakt de staatssecretaris er een woordenspel van”, aldus SP’er Sadet Karabulut. Daarachter schuilt een diepere frustratie: „Bewindslieden bij Defensie zijn óók aangesteld om de beruchte, gesloten Defensiecultuur aan te pakken”, zegt PvdA’er John Kerstens. „De vraag is hoe de staatssecretaris zelf vindt dat dat gaat.”

Lees ook: Herwijnen strijdt tegen radar

Het debat van donderdag gaat officieel over het vastgoed van Defensie, dat niet in goede staat verkeert. De vraag is of de Kamer daaraan toekomt. In de praktijk zal het vooral gaan over de moeilijkheden die Visser heeft om haar krijgsmacht te huisvesten: behalve over de marinierskazerne is er discussie over de omstreden plaatsing van een radar in Herwijnen.

Ondanks een unanieme tegenstem van de gemeenteraad daar drukte Visser de wens om de Smart-L-radar nabij het Gelderse Herwijnen te plaatsen door. Na vragen uit de Tweede Kamer zegde Visser in september alsnog een onderzoek toe naar alternatieve locaties, en naar de vraag of het opvallend hoge aantal gevallen van de dodelijke spierziekte ALS in Herwijnen – waar tot 2012 twee radars van Schiphol stonden – inderdaad afwijkt van het landelijke gemiddelde.

Het onderzoek naar alternatieven is gedaan. De mogelijkheden die daaruit naar voren komen worden door Defensie ongeschikt geacht, omdat ze te veel tijd kosten. Het ALS-onderzoek, dat de GGD zou doen, is er nog niet. Dat moet er zijn voordat het project kan worden hervat, vinden ChristenUnie, D66, PvdA, SP en GroenLinks. Ook willen de partijen een hoorzitting over mogelijke gezondheidsschade door straling. „De ironie is dat Defensie voor onze veiligheid zorgt”, zegt SP’er Karabulut. „Maar hier gaat het om de veiligheid van buurtbewoners, en dan geldt dat ineens niet meer.”