Opinie

Is veel bewegen echt zo goed?

Eerst werd er een kruistocht gevoerd tegen roken, toen mochten we geen alcohol meer drinken, hoogstens een glas per dag, en nu blijkt stilzitten opeens levensbedreigend te zijn. Veel bewegen is het nieuwe evangelie. Hier in Nederland wordt die boodschap vooral uitgedragen door Erik Scherder. Het is een feest om die man te zien en te horen, dus je beleeft zoveel genoegen aan zijn optredens dat je niet geneigd bent kritische vragen te stellen. Scherder beveelt zelfs aan zoveel mogelijk kauwbewegingen te maken, dat zou goed zijn voor de hersenen. Allemaal dus aan de kauwgom.

Als stilzitten zo slecht, en bewegen zo goed zouden zijn, heb ik het van jongs af aan totaal verkeerd aangepakt. Mijn hele leven heb ik in een luie stoel verlezen, het was dat ik eropuit moest om de boeken te bemachtigen die ik wou lezen, anders zou ik nooit een stap gedaan hebben. Als onderzoeker heb ik urenlang doodstil voor aquaria gezeten met baltsende stekelbaarzen. Als schrijver heb ik hele dagen doorgebracht in een comfortabele bureaustoel. Wel heb ik ooit overwogen om staande te gaan schrijven, want Dickens schreef ook staande, en een groter schrijver is amper te vinden.

Aan sport heb ik nooit gedaan. Tien jaar geleden ben ik dagelijks gaan zwemmen, ’s morgens een half uur, en dat is mij goed bevallen, maar nu is daar door corona de klad in gekomen. Lopen deed ik vroeger nooit, ik verplaatste mij altijd per fiets, maar tegenwoordig probeer ik elke dag minstens vijfduizend stappen te zetten. Dus ik ben op mijn oude dag nog aan een inhaalslag begonnen. Maar ja, te laat natuurlijk, ik had mijn hele leven veel intensiever en langduriger moeten bewegen.

Werkelijk ? Vijfenzeventig ben ik, opmerkelijk mager en nog in goede gezondheid. Dus erg nadelig waren al die jaren van stilstand blijkbaar niet. Mij lijkt dat dat beweeg-evangelie op z’n minst wat kritische kanttekeningen behoeft. Een categorie mensen die weinig beweegt, al zal in de bajes wellicht aan sport gedaan worden, zijn gedetineerden. Toch blijven gevangenen doorgaans fier overeind. Zie maar naar de drie van Breda. Die bleven helaas maar doorleven. Vertoeven in de nor lijkt zelfs, vanwege de strikte dagindeling, de regelmaat en het bajesdieet waar je lichaam op ingesteld raakt, goed voor de gezondheid. Wat zeggen de statistieken over het welzijn en de levensverwachting van gedetineerden?

Zit je, zoals Stephen Hawking, je leven lang als een standbeeld in een rolstoel, dan beweeg je nog veel minder dan een bajesklant. Toch heeft Hawking het hele heelal doorkruist en in kaart gebracht, en is hij 76 jaar geworden. Nu zegt één zo’n spectaculair geval bar weinig, maar ook wat betreft rolstoelen ben ik benieuwd naar nadere gegevens. Hoe slecht is het voor de gezondheid om je leven lang met een dwarsleasie te moeten doorbrengen in een rolstoel ?

Mij dunkt, niets pleit tegen af en toe flink bewegen, maar dat dwangmatig gehamer op de bittere noodzaak ervan, lijkt mij zwaar overdreven. Zelfs zonder veel beweging, en een glaasje wijn per dag, kun je al dicht in de buurt komen van de tachtig.

Frits Abrahams is deze week afwezig