Burgemeester Halsema heeft ‘spijt’ van gebrekkige communicatie

Damprotest De oppositie zei het onbegrijpelijk te vinden dat de burgemeester niet ingreep toen vorige week veel meer mensen dan verwacht demonstreerden tegen racisme. Aan het einde kreeg Halsema een motie van wantrouwen te verduren.
Burgemeester Halsema na afloop van overleg over coronamaatregelen op 6 juni.
Burgemeester Halsema na afloop van overleg over coronamaatregelen op 6 juni. Foto Jeroen Jumelet/ANP

Burgemeester Femke Halsema heeft spijt betuigd dat de gemeente Amsterdam niet meer heeft gedaan om het aantal mensen bij het Damprotest tegen racisme vorige week te beperken. Volgens haar had de gemeente „eigen communicatiemiddelen kunnen en moeten inzetten” om actievoerders te laten vertrekken. „Dat is niet gebeurd en dat spijt me”, zei ze woensdag tijdens een debat in de gemeenteraad, die een motie van wantrouwen tegen haar indiende. „Dit is een les voor de toekomst.”

Oppositiepartijen CDA, VVD, FVD en Partij van de Ouderen haalden hard uit naar de burgemeester. De laatste twee partijen steunden de motie van wantrouwen die werd ingediend door de VVD. Op het Damprotest kwamen onverwacht duizenden mensen af die zich vaak niet aan de coronamaatregelen hielden, wat leidde tot veel kritiek van experts en in de politiek. „Ik snap de woede heel goed”, begon VVD-fractievoorzitter Marianne Poot. „Je zult maar op de IC gewerkt hebben, je ouders niet opgezocht hebben.” Een motie van wantrouwen is volgens haar daarom „onontkoombaar”.

Twitter avatar thijsniemant T Niemantsverdriet Halsema: de gemeente heeft haar eigen communicatiemiddelen niet ingezet om mensen over te halen weg te gaan. Dat is niet gebeurd, het spijt me en het is een les voor de toekomst. #Halsema

Hoewel het belang van een actie tegen racisme op 1 juni door de oppositiepartijen onderstreept werd, is het volgens hen onverdedigbaar dat niet is ingegrepen toen bleek dat te veel mensen op de actie afkwamen. „Zonder iets af te willen doen aan belang van demonstratie, gaat het debat over iets anders: het massaal niet naleven van coronamaatregelen, en het niet optreden van de burgemeester”, reageerde Diederik Boomsma van het CDA. „Ik vind dat hier een groot aantal fouten is gemaakt.”

Zowel Annabel Nanninga van FVD als Wil van Soest van de Partij voor de Ouderen riepen op tot het vertrek van Halsema. Nanninga sprak lof uit voor het vreedzame verloop van de actie op de Dam met „misschien wel 10.000 tot 14.000 deelnemers”. Maar volgens de FVD-fractievoorzitter was het optreden van Halsema „burgemeesteronwaardig”. Volgens Nanninga „liegen de feiten er niet om”: de drukte zou niet zijn voorzien of voorbereid, en de burgemeester zou vervolgens geen verantwoordelijkheid hebben genomen.

Van Soest sprak van een „een dikke middelvinger” naar iedereen die geleden heeft onder de coronacrisis. Ook hekelden de vier partijen dat Halsema zelf bij de demonstratie verscheen, en daarbij geen mondkapje ophad.

Lees onze analyse: Demonstreren mag, maar inperken óók

‘Volle verantwoordelijkheid’

Halsema hield vol dat ze als burgemeester en voorzitter van de veiligheidsregio „volle verantwoordelijkheid” neemt voor de uit de hand gelopen demonstratie. „De beelden van de Dam waren pijnlijk om te zien. Voor mensen die ziek zijn geweest, of naasten hebben verloren. Voor ondernemers die ploeteren om hun hoofd boven water te houden.”

Behalve de excuses voor de gebrekkige communicatie, weigerde de burgemeester echter ondanks meerdere oproepen van de oppositie spijt te betuigen voor de manier waarop ze gehandeld heeft. Halsema greep naar eigen zeggen niet in omdat ze het demonstratierecht te belangrijk achtte en ze niet wilde dat de actie zou escaleren. De gemeente heeft onderzoek aangekondigd naar het besluitproces.

Het is voor het eerst dat de gemeenteraad weer fysiek bij elkaar is. Aan het begin van de vergadering werd buiten de raadszaal een applausdemonstratie gehouden om steun te uiten voor Halsema. In de Bijlmer in Amsterdam-Zuidoost werd in de namiddag opnieuw een antiracismedemonstratie gehouden waar volgens de gemeente tienduizend mensen opaf kwamen.

Twitter avatar thijsniemant T Niemantsverdriet We gaan beginnen met het debat over de Dam. In de raadszaal is het gejoel buiten van de applausdemonstratie voor Halsema duidelijk hoorbaar. #Damdebat

Eerder op de dag kreeg Halsema al steun van drie prominente burgemeesters, die vinden dat de Tweede Kamer zich niet moet bezighouden met de manier waarop zij heeft gehandeld rond de antiracismebetoging. Onder anderen PVV-leider Geert Wilders was kritisch, omdat betogers geen anderhalve meter afstand hielden. „Ontsla dat mens. Amsterdam verdient beter”, zei hij vorige week.