Opinie

De glorie van een korzelige vrouw

Joyce Roodnat Eindelijk weer film in de bioscoop. In een close-up op het filmdoek kan een traan een meter vallen, hoort Joyce Roodnat. Cathérine Deneuve beheerst de gave van het doseren.

Joyce Roodnat

Eindelijk weer naar de bioscoop. Op loopafstand, de tram vermijd ik nog maar even. Corona ligt nu verdoofd in een hoek maar kan elk moment weer op krachten komen en me dwars door een mondkapje heen naar de strot vliegen. Ik heb op loopafstand geen supersonisch filmtheater, maar wel een buurtbioscoop. Die houdt knus het bezoek aan alle RIVM-maatregelen en vertoont gewoon de film waarmee ik de zege van het Grote Scherm naar behoren kan vieren:La Vérité. De nieuwe Kore-eda, zeggen de filmofielen die zich zijn meesterwerk Shoplifters herinneren. Zeg ik ook. Maar daar overheen zing ik: de nieuwe Deneuve.

Lees een interview met regisseur Hirokazu Kore-eda: ‘Deneuve ís de Franse film’

En ja, ik heb haar weer gezien. In haar volle glorie. In een film over filmtechniek hoorde ik dat in een close-up op het filmdoek een traan een meter kan vallen. Oftewel, de toneelacteur moet over het voetlicht zien te komen, de filmacteur moet daar juist achter blijven. Deneuve laat helemaal geen traan rollen. Ze trekt even met haar bovenlip als iets haar personage te veel wordt. Dat lijkt niets, het oogt ‘alleen maar’ natuurlijk. Maar doe het maar eens, doseer het maar eens. Besef maar eens dat van een meter vallen van een traan.

Ze is subliem.

Catherine Deneuve specialiseert zich in de korzelige oudere vrouw. Ze speelt ook al jaren haar tegenspelers weg. Nu ook. Juliette Binoche en Ethan Hawke zijn niet de minsten en ze vullen hun rollen geslaagd in. Maar ik voel Deneuve ook in de scènes dat ze er niet bij is, zo sterk is haar effect. Ze is een actrice die alles kan. Zij laat een hondje uit en wij voelen harmonie – en ook is ons duidelijk waarom haar personage geen geduld opbrengt voor de gevoeligheden van middelbare nakomelingen. Was ze geen goeie moeder? Nou, dan maar niet.

Catherine Deneuve als actrice Fabienne Dangeville in La Vérité.

Filmmakers houden van haar kracht, scenaristen schrijven speciaal voor haar telkens een variatie op die ene vrouw. En daar profiteert Deneuve weer van – zo wordt ze niet, ook al is ze in de zeventig, weggeduwd in de rol van beminnelijke bejaarde. Zo ziet het publiek oudere actrices graag, maar Deneuve hoeft niet. Haar personage heeft lak aan hoe het hoort – en daar houdt ze niet mee op. Of ze is der dagen zat – mag ze? Of ze verspilt haar goeie humeur niet meer aan compromissen – punt uit. In La Vérité schept ze behagen in mensen pesten – en dan kijken hoe ze reageren. Lief? Oh nee. Dat nooit.

Lees ook de recensie van ‘La vérite’

Maar, hoe is het nu in de bioscoop? Leeg. Om de paar stoelen zit er iemand, alleen of met zijn tweeën. Dat is een drama voor de kassa, maar niet voor mij. Ik geef me over, als altijd, oog in oog met een metershoog oog. Niks tegen een volle zaal, maar ik ben alleen met mezelf. De anderen bekijken het maar – letterlijk dan, hè.