Opinie

#BlackLivesMatter, houd moed

Clarice Gargard

Black Lives Matter’, scandeerde de menigte. Sommige demonstranten zwaaiden met kartonnen borden waar teksten als ‘stop killing us’, ‘Zwarte Piet is racisme’ en ‘white silence is violence’ op stonden. Gebalde vuisten rezen in de lucht, tranen biggelden over wangen. Maar er was ook heel veel liefde.

De eerste vonk deed zich voor in de Verenigde Staten, toen de witte politieman Derek Chauvin de Afro-Amerikaanse George Floyd vermoordde, en hij sloeg over naar de rest van de wereld. In Amsterdam stond vorige week tienduizend man op de Dam. Ook in andere steden ging men de barricaden op, waardoor er vele duizenden Nederlanders tegen racisme protesteerden.

Velen reageerden ook met afschuw, omdat men in coronatijd demonstreerde. Dat was te verwachten van rechts-radicalen, maar ook linkse prominenten – normaal gesproken lovend over Amerikaanse anti-racismeleiders als Martin Luther King – veroordeelden het protest. Hun zorgen zijn voorstelbaar, maar de publieke afkeuring was buitenproportioneel. De ophef over de drukte in een Rotterdams park, of vanwege de KLM die weer vliegt, was vele malen kleiner. Waarom vinden sommigen het erger als burgers massaal voor een goed doel op de been komen dan wanneer ze reizen voor zaken of vertier?

„Nederland praat echt overal liever over dan racisme en kolonialisme”, tweette RTL-journalist Erik Mouthaan. Sommigen, zoals De Telegraaf-scribent Wierd Duk, beschuldigden de Amsterdamse burgemeester Halsema zelfs van partijdigheid. Zij droeg bij het protest een button met ‘1873’ erop, een verwijzing naar het jaar waarin totslaafgemaakten in het Nederlands koninkrijk daadwerkelijk vrij waren. Kennelijk is het feit dat mensen zoals ik op de markt te koop stonden nog iets waar sommigen vóór zijn.

In de VS applaudisseren zorgverleners voor demonstranten. Ook hier zouden we trots mogen zijn dat kleine Nederlandse organisaties historische protesten weten te organiseren, die de zogenaamde ‘gewone Nederlander’ ook bijwoont. Dit zijn geen demonstraties van zwart tegen wit, maar van iedereen – van ondernemers en rappers tot moeders en grootvaders – tegen institutioneel racisme en politiegeweld. Burgers die geen discriminatie meer willen op de arbeids- en woningmarkt, in de politiek, bij de Belastingdienst, politie, media, of op straat. Burgers die willen laten weten dat ze solidair zijn met anderen op de wereld die zoiets mee moeten maken.

Zelfs bedrijven en politici posten #BlackLivesMatter op sociale media. Nu nog zorgen dat dat sentiment ook naar beleid wordt vertaald en zichtbaar is op de werkvloer. Premier Rutte voelde zich gedwongen te delen dat hij anders over Zwarte Piet is gaan denken. Maar hij nuanceerde dat de volgende dag al. De revolutie die hij wilde, was er niet een in de trant van het zwarte verzet dat je nu overal ziet. Zo had hij dat ‘invechten’ toch echt niet bedoeld.

Voor veel zwarte mensen en die van kleur is het of het deksel los schiet en alle onderdrukte pijn, woede en verdriet naar buiten vliegen. De protesten zijn nog gaande en eigenlijk moeten we daarop focussen. Want dat zwarte levens ertoe doen, is niets nieuws, mijn leven heeft altijd waarde gehad. Alleen hoor je dat nu wereldwijd op straat galmen en wordt geëist dat iedereen zich er ook naar gedraagt.

Ik zag een filmpje met Gianna, de zesjarige dochter van George Floyd voorbijkomen, waarin ze roept: ‘My daddy is changing the world.’ Indirect zegt ze daarmee: negeer de weerstand, en houd moed. Houd vast. Houd vol. We schrijven met z’n allen geschiedenis.

Clarice Gargard is programmamaker en freelance journalist.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.