Advocaten terrorismeproces: AIVD had sturende rol

Terreurzaak Nieuwe documenten in de zaak tegen een groep Arnhemse terreurverdachten zouden een aanwijzing zijn dat de AIVD zich schuldig gemaakt zou hebben aan uitlokking. Een „complottheorie”, zegt het OM.

Een zwaarbewapend arrestatieteam valt de woning van een van de verdachten in Arnhem binnen, in september 2018. Foto EPA
Een zwaarbewapend arrestatieteam valt de woning van een van de verdachten in Arnhem binnen, in september 2018. Foto EPA

De advocaten van zes Arnhemse terreurverdachten willen dat de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) wordt ondervraagd over zijn betrokkenheid bij de zaak. Uit nieuwe documenten zou blijken dat een mogelijke AIVD-agent druk heeft uitgeoefend op de hoofdverdachte om een wapenleverancier te ontmoeten. Dat bleek woensdag tijdens de eerste dag van het proces tegen een vermeende Arnhemse terroristische organisatie.

Lees ook: Ze stonden ‘te popelen’ om een aanslag te plegen

De nieuw ingebrachte documenten vormen volgens advocaat Serge Weening een aanwijzing dat de AIVD zich schuldig gemaakt zou hebben aan ‘uitlokking’. Dat kwam hem te staan op een felle uithaal van officier van justitie Ferry van Veghel, die het verhaal van de advocaat afdeed als „een complottheorie”.

De groep Arnhemmers, die grotendeels bestaat uit tegengehouden Syriëgangers, is in september 2018 opgepakt. De verdachten waren volgens het OM van plan een aanslag te plegen op een evenement met kalasjnikovs, bomvesten en een autobom.

De arrestaties waren het gevolg van een uitzonderlijke undercoveractie. Een politieagent deed zich voor als gezant van een terreurbeweging, die de groep aan wapens voor een aanslag kon helpen. De levering vond plaats in een vakantiehuisje in Weert, dat door de politie was volgehangen met camera’s en afluisterapparatuur. Zodra de verdachten het vakantiepark verlieten, werden zij aangehouden met hun – onklaar gemaakte - wapens.

Undercoveragent

De hoofdverdachte die de groep bij elkaar bracht, de 36-jarige Arnhemmer Hardi N., claimt dat de AIVD hem in de val heeft gelokt. Hardi had gedurende langere tijd (online) contact met ene ‘Abu Hajar’. Deze mysterieuze figuur probeerde Hardi in contact te brengen met de ‘aanslagplanner’ die voor de politie werkt. Maar toen Hardi per mail liet weten dat hij voorlopig geen ontmoeting wilde, drong Abu Hajar aan: de ontmoeting moest echt plaatsvinden, zijn organisatie rekende erop. Hierna stemde Hardi toch in met een ontmoeting en maakte hij er een nieuw e-mailadres voor aan. De AIVD gaf dat mailadres direct door aan de politie, waarna de undercoveragent het contact overnam.

Volgens advocaat Serge Weening kan het niet anders dan dat de AIVD schuil gaat achter Abu Hajar. Omdat volgens hem uit de mailwisseling blijkt dat Abu Hajar „druk heeft uitgeoefend” op zijn cliënt Hardi N., wil hij de geheime dienst hierover horen en alle communicatie met Abu Hajar aan de strafzaak toevoegen. De advocaten van de andere verdachten steunen dit verzoek. Een deel van de communicatie zou staan op Hardi’s telefoon, maar die is het OM naar eigen zeggen kwijtgeraakt. Weening liet tijdens de zitting blijken daar weinig van te geloven. „In een van de grootste terrorismezaken die Nederland ooit kende, is cruciaal bewijs weg”, zei hij tegen de rechter. „Dit is net een film, waarin de geheime dienst stukken laat verdwijnen om dingen te verdoezelen”.

Storing

Officier van justitie Ferry van Veghel sprak de advocaat hierna zichtbaar woedend toe. Hij noemde het „onbetamelijk” dat de advocaat nu pas met de documenten aankomt die uitlokking zouden moeten aantonen, terwijl hij er al veel langer over beschikte. Ook is hij „ontstemd” over „buitengewoon misplaatste” suggestie dat het OM de telefoon van Hardi zoek zou hebben gemaakt. De inhoud van de telefoon is gekopieerd, zei Van Veghel, „dus er ís niks kwijt”. De officier is tegen het horen van de AIVD, omdat de mailconversatie daar volgens hem geen aanleiding toe geeft. Die bevat geen uitlokking, aldus de officier.

De zitting werd voortijdig afgebroken door een storing van de geluidsinstallatie. Vrijdag besluit de rechtbank over het verzoek van de verdediging en wordt de zaak verder behandeld.