Profiel

De ‘Greta’ van de klimaatontkenners

Naomi Seibt | YouTube-influencer De Duitse Naomi Seibt (19) draagt via YouTube haar klimaatscepsis uit, tot vreugde van conservatieven in vooral de VS.

De Duitse tiener Naomi Seibt sprak eind februari op CPAC, de jaarlijkse bijeenkomst voor conservatieven in de VS.
De Duitse tiener Naomi Seibt sprak eind februari op CPAC, de jaarlijkse bijeenkomst voor conservatieven in de VS. Foto Erik S. Lesser/EPA

Voor Naomi Seibt kwam de coronacrisis op een ongunstig moment. Net toen de 19-jarige Duitse internationaal begon door te breken als de ‘anti-Greta’ van het klimaat, ging de wereld in lockdown. Weliswaar verwierf de klimaatsceptische Seibt haar bekendheid vooral via filmpjes die ze thuis in Munster maakt op haar YouTube-kanaal, maar met financiële hulp van het uiterst conservatieve Amerikaanse Heartland Institute reisde ze inmiddels al de wereld over om in lezingen uit te leggen dat we ons geen grote zorgen hoeven te maken over de opwarming van de aarde.

Ook voor haar tegenpool, de 17- jarige Zweedse Greta Thunberg, is het nu lastig om haar klimaatboodschap uit te dragen. Toch slaagt Thunberg er af en toe nog in om aandacht te krijgen voor haar zaak. Onlangs nog met een donatie van 100.000 dollar (ruim 90.000 euro) aan het kinderfonds Unicef – geld van een prijs die ze kreeg voor haar activisme.

Lees ook dit profiel van de Zweedse Greta Thunberg

Bijna twee jaar moeten klimaatsceptici nu al toezien hoe de Zweedse met groot succes de media bespeelt. Hoe ze van „de klimaatcrisis” een generatieconflict wist te maken. Hoe politici zich door haar niet alleen de oren lieten wassen („Hoe durven jullie” en „Ik wil dat jullie in paniek raken”) maar daar vervolgens ook nog eens voor applaudisseerden.

En net toen de sceptici een antwoord op het fenomeen Thunberg hadden gevonden, gooide corona roet in het eten. Seibt heeft, zeker in eigen kring, aardig wat volgers. Haar YouTube-kanaal heeft ruim 91.000 abonnees en de belangrijkste video met haar visie op klimaatverandering, getiteld Allemaal hete lucht…? is 212.000 keer bekeken. Maar ze kan niet tippen aan de vier miljoen Twittervolgers van Thunberg.

Juist reizen, mensen toespreken, zichtbaar zijn in de echte wereld, is nu bijna onmogelijk. Daar komt bij dat ze onlangs besloot om haar contract met het Heartland Institute niet te verlengen. Ze voelde zich daartoe gedwongen nadat de toezichthouder op de media in Noordrijn-Westfalen haar beschuldigde van sluikreclame – een affaire die tot grote verontwaardiging heeft geleid bij klimaatsceptici, die de overheid beschuldigen van censuur. (zie kader)

Oudemannenclub

Hoe kwam deze jonge influencer überhaupt bij een oudemannenclub als het Heartland Institute terecht? In interviews vertelt ze graag dat ook zij klimaatverandering ooit zag als een grote bedreiging. Maar haar wereldbeeld kantelde door de vluchtelingencrisis in Europa in 2015, waarover ze zich grote zorgen maakte.

Haar moeder, een advocaat die geregeld politici van de rechts-nationalistische AfD bijstaat, wees haar op het gedachtegoed van de extreem-rechtse blogger Stefan Molyneux en de omstreden psycholoog Jordan Peterson, die in 2016 op YouTube de serie ‘Professor tegen politieke correctheid’ publiceerde. Beide Canadese Querdenker, het Duitse woord voor dwarse denkers, hadden grote invloed op de nog maar net 14-jarige Seibt.

Tegendraads, dat paste bij de vroegrijpe, intelligente Naomi, die al op haar zestiende eindexamen deed, twee jaar eerder dan normaal. Hoe meer ze op internet zocht naar antwoorden op haar vragen, hoe dieper ze verzeild raakte in een nationalistische en vooral ook libertaire denkwereld. Ze begon artikelen te schrijven waarin ze kritiek uitte op het Duitse vluchtelingenbeleid. Ze schreef over het gevaar van de islam en verzette zich tegen de „meningendictatuur” van reguliere media.

Ook over klimaat zocht ze naar tegendraadse visies. Zo kwam ze terecht bij het Europäisches Institut für Klima & Energie (EIKE), dat onder het mom van wetenschappelijk instituut twijfel zaait over klimaatverandering. Net als het Heartland Institute is EIKE een ideologische club. ‘Niet het klimaat wordt bedreigd, maar onze vrijheid’, schrijven ze prominent op hun website.

Dat is wat Seibt ook denkt. Ze ontkent niet dat het klimaat – een beetje – verandert, maar vindt het „volkomen belachelijk” om de opwarming te reduceren tot één variabele, kooldioxide, die maar in een geringe hoeveelheid in de atmosfeer voorkomt. Ze ergert zich daarnaast aan het (Duitse) woord Klimaschutz, alsof het klimaat bescherming nodig heeft – dat is in haar ogen niets anders dan een „emotionaliserende personifiëring van het begrip klimaat”. En ze vindt het „arrogant om te denken dat wij in staat zijn om het klimaat te beheersen”.

Tektonische platen

De bescheiden opwarming waar we volgens haar mee te maken hebben, wordt veroorzaakt door veranderingen in de kracht van de zon, verschuivingen van tektonische platen, magnetisme, wolken. Het zijn de gebruikelijke argumenten van de klimaatontkenners – waarvan de meeste al vele malen door serieuze wetenschappers zijn weerlegd.

Dat Seibt in de media tot de anti-Greta is gekroond, stoort haar. Maar daar heeft ze het zelf mede naar gemaakt, bijvoorbeeld door te pas en te onpas woorden van Thunberg te gebruiken en om te draaien. „Ik wil niet dat jullie in paniek raken”, zegt Seibt. „Ik wil dat jullie nadenken.”

Via EIKE kwam Seibt in contact met James Taylor, directeur van het Heartland Institute. Hij zou van haar het boegbeeld maken voor een campagne om klimaattwijfel ook onder een jonger publiek te verspreiden.

Eenmaal op de loonlijst van het Amerikaanse instituut werd ze afgelopen februari in de VS uitgenodigd voor de Conservative Political Action Conference (CPAC), waar heel conservatief Amerika – inclusief de Amerikaanse president Donald Trump en vicepresident Mike Pence – bijeenkomt.

Het liefst zou Seibt naar de Verenigde Staten verhuizen. Duitsland heeft voor haar afgedaan, zeker na haar aanvaring met de mediaraad. Maar eigenlijk ook al eerder. Vorig jaar oktober werd ze keihard aangevallen op wat ze had gezegd over de aanslag op een synagoge in Halle door een man met extreem-rechtse sympathieën. Seibt meende in de reacties op die aanslag te zien dat „Otto Normalverbraucher”, zoals Jan Modaal in het Duits heet, onderaan staat, dan komt de moslim en helemaal bovenaan staat „de Jood”, die zich altijd onderdrukt voelt.

Tegen de Amerikaanse alt-right- influencer Brittany Pettibone vertelde Seibt in een interview hoe verbaasd ze was dat haar ideeën anderen beledigden: „Kennelijk zijn ze niet in staat achter het rookgordijn te kijken dat de media hebben opgetrokken voor mensen zoals jij en ik.”