Brief van Proust over Vermeers ‘Gezicht op Delft’ wordt geveild

Veiling Proust schreef de vijf kantjes lange brief over Vermeer in 1921 aan een bevriende kunstcriticus. Hij noemt ‘Gezicht op Delft’ „het mooiste schilderij ter wereld”.

Johannes Vermeer, Gezicht op Delft, circa 1660. (96,5 x 115,7 cm). Proust werd onwel bij het aanschouwen van dit werk.
Johannes Vermeer, Gezicht op Delft, circa 1660. (96,5 x 115,7 cm). Proust werd onwel bij het aanschouwen van dit werk. Foto Hans van de Pol
Een buitenkansje voor het Mauritshuis, dacht Gerard Stigter (1936), beter bekend als K. Schippers, de dichter en prozaschrijver. In een Franse veilingcatalogus zag hij een honderd jaar oude brief van Marcel Proust aangeboden. De beroemde Franse schrijver wijdt daarin uit over Johannes Vermeer en noemt zijn Gezicht op Delft „het mooiste schilderij ter wereld”.

Die brief hoort thuis in het Mauritshuis, oordeelde Schippers. Hoeveel Franse toeristen komen jaarlijks niet speciaal voor dit schilderij naar Den Haag? Maar toen hij het museum op de veiling wilde attenderen, kwam hij niet voorbij de telefoniste: alle conservatoren waren onbereikbaar. Een woordvoerder van het Mauritshuis laat aan NRC weten dat „het fantastisch zou zijn als deze brief in de collectie Nederland terecht komt”.

Veilinghuis Aguttes biedt de brief op vrijdag 19 juni aan, met een richtprijs van 2.500 tot 3.000 euro. Proust schreef de vijf kantjes lange brief op 1 mei 1921 aan Jean-Louis Vaudoyer, de kunstcriticus met wie hij bevriend was. Vaudoyer publiceerde ooit een artikel over wat de beroemdste paar vierkante centimeters uit de Nederlandse kunstgeschiedenis zijn geworden, een goudgeel stukje muur in Vermeers Gezicht op Delft, rechts van de stadspoort.

Proust werd onwel

Over Proust en het zonovergoten muurtje zijn tal van boeken geschreven. Vermeer en Gezicht op Delft spelen een belangrijk rol spelen in Prousts 3.000 pagina’s dikke romanreeks À la recherche du temps perdu.

Ten tijde van de brief bezochten Proust en Vaudoyer samen een tentoonstelling van Nederlandse schilderkunst in museum Jeu de Paume in Parijs. Voor Gezicht op Delft werd Proust onwel.

Lees ook deze column uit 2017 van Ilja Leonard Pfeijffer over Proust en het gele muurtje van Vermeer: Zonder aandacht kun je niet leven

Dit gegeven verwerkte de schrijver, die een jaar later zou overlijden, in zijn grote roman. Het personage Bergotte sterft bij het zien van het gele muurtje op Vermeers stadsgezicht. „Zo had ik moeten schrijven”, zegt Proust bij monde van de stervende Bergotte. „Elke afzonderlijke zin had zo precieus en precies moeten zijn als dat gele stukje muur.”