Verhuursites vakantiehuizen rekenen toch servicekosten

Vakantieverhuur HomeAway, Belvilla en Natuurhuisje.nl rekenen kosten die de rechter in maart illegaal verklaarde, stellen advocaten.

De verhuurplatforms zagen de afgelopen weken het aantal boekingen in Nederland hard stijgen vanwege het coronavirus.
De verhuurplatforms zagen de afgelopen weken het aantal boekingen in Nederland hard stijgen vanwege het coronavirus. Gerald van daalen/ANP

Grote verhuurplatforms van vakantiehuizen vragen aan huurders een vergoeding voor hun diensten of hebben dat gedaan, ondanks een recente rechterlijke uitspraak die stelt dat dit niet mag. Belvilla en HomeAway lijken gebruik te maken van eenzelfde soort constructie als Airbnb, die door de Amsterdamse kantonrechter in maart als illegaal werd bestempeld. Natuurhuisje.nl deed dat tot voor kort, maar is er begin juni mee gestopt, zo blijkt uit onderzoek van NRC. Ook Airbnb vraagt nog steeds voor elke boeking een bedrag.

Lees ook: Hoe Airbnb toch weer aan het langste eind trekt

De vergoeding heet bij elk platform anders: Airbnb noemt het ‘servicekosten’, Belvilla en Natuurhuisje.nl spreken van ‘boekingskosten’ en HomeAway heeft het over een ‘servicetoeslag’. Het komt op hetzelfde neer: een commissie van een paar tientjes extra voor de platforms. En dat mag niet, bleek tijdens een rechtszaak tussen Airbnb en Jacques Huppes, een gebruiker van Airbnb.

Volgens de wet mogen bemiddelaars tussen verhuurders en huurders een vergoeding vragen aan de verhuurder, maar niet ook aan de huurder – dat is in strijd met het verbod op het ‘dienen van twee heren’. Airbnb moest de servicekosten van Huppes dus terugbetalen, stelde de rechter – 470 euro bij zeven boekingen –.

Belvilla en HomeAway trekken zich weinig van deze uitspraak aan, zeggen advocaten die NRC raadpleegde. Thomas Wildenbeest, advocaat contractenrecht bij FlexIEbel en betrokken bij de rechtszaak van Huppes tegen Airbnb, zegt: „Aangenomen dat deze platformen voor zowel de verhuurder en de huurder bemiddelen, en één van hen consument is, mogen zij aan de huurder geen vergoeding in rekening brengen.”

Stelliger nog is huurrechtadvocaat Martijn van Hurne van Onyx Advocaten, die in drie zaken huurders bijstaat om servicekosten van Airbnb terug te krijgen: „In mijn optiek overtreden Belvilla en HomeAway absoluut de wettelijke bepalingen en deed Natuurhuisje.nl dat ook. Deze wetten moeten gerespecteerd worden, zeker als de Nederlandse consument anders hierdoor gedupeerd wordt.”

Grote spelers

Het gaat om grote spelers op de vakantieverhuurmarkt. Belvilla noemt zich marktleider in de Benelux als verhuurder van vakantiehuizen en heeft 40.000 adressen in twintig landen. Natuurhuisje.nl biedt zo’n 3.700 huisjes aan in Nederland en 14.500 in heel Europa. HomeAway maakt deel uit van de Expedia Group, waartoe onder meer Expedia, Trivago en Hotels.com behoren, en heeft wereldwijd een aanbod van meer dan 1 miljoen advertenties en Airbnb telde in 2019 alleen in Nederland al 55.000 adressen,

De platforms zagen de afgelopen weken het aantal boekingen in Nederland hard stijgen vanwege het coronavirus. Natuurhuisje.nl zegt nauwelijks huisjes meer te hebben voor juli en augustus. Belvilla gaf halverwege mei aan dat het aantal boekingen op weekbasis in vergelijking met een jaar eerder met 60 procent is gestegen.

De crux van de uitspraak in maart was dat de kantonrechter oordeelde dat Airbnb het verhuurder en huurder onmogelijk maakt buiten de website om met elkaar in contact te komen, onder meer door telefoonnummers, e-mailadressen en adresgegevens te verbergen. Airbnb gedroeg zich volgens de rechter daarom niet als digitaal prikbord of informatiedienst, zoals eerder respectievelijk de Hoge Raad en het Europees Hof besloten, maar als bemiddelaar.

Andere platforms doen dit ook, zeggen de advocaten Van Hurne en Wildenbeest. „Voor Belvilla en HomeAway zijn er zeker aanknopingspunten dat zij zich als tussenpersoon tussen vraag en aanbod plaatsen. In ieder geval lijkt hun betrokkenheid groter te zijn dan alleen het fungeren als een digitaal prikbord. Ook zie ik zo snel geen contactgegevens van de verhuurder vermeld staan”, zegt Wildenbeest.

De verhuurplatforms stellen desgevraagd dat zij niets fout doen. HomeAway zegt dat de uitspraak van de rechter alleen Airbnb betrof. Het bedrijf voegt daaraan toe dat het de vervolgstappen van Airbnb en de uitkomsten daarvan wil afwachten. Airbnb vraagt nog altijd servicekosten omdat de uitspraak haaks staat op het eerdere oordeel van het Europees Hof. Daarom wil Airbnb de kwestie nu aan een hogere rechter voorleggen.

Creatieve oplossing

Belvilla zegt een andere constructie dan Airbnb te gebruiken: het huurt de vakantiehuizen van de eigenaren en verhuurt deze door. „We sluiten huurovereenkomsten met huiseigenaren in plaats van overeenkomsten van opdracht, waardoor de wettelijke bepaling van het dienen van twee heren niet van toepassing op ons is”, aldus een woordvoerder.

Van Hurne noemt dat een „creatieve oplossing” die weinig verandert aan de illegaliteit van de constructie. „Als Belvilla op eigen naam het huisje verhuurt, maar geen eigenaar is, dan moet daaraan ook een contract tussen Belvilla en de eigenaar ten grondslag liggen. Dat betekent dan alsnog dat Belvilla zowel de eigenaar als de huurder dient. Dan wordt er in strijd gehandeld met het verbod op het dienen van twee heren.Over deze specifieke constructie is nog geen uitspraak gedaan door een kantonrechter, maar ik kan het me niet voorstellen dat de kantonrechter het op die manier wel ineens goedkeurt.”

Ook volgens Wildenbeest is wel wat af te dingen op het standpunt van Belvilla. Hij wijst naar de website van het bedrijf, waarop Belvilla zichzelf omschrijft als bemiddelaar en spreekt van een provisie per boeking. „Dat is lastig te rijmen met een huur-onderhuurconstructie die Belvilla lijkt voor te staan.” Na vragen hierover van NRC heeft Belvilla de website afgelopen weekend aangepast.

Ook Natuurhuisje.nl ontkent te bemiddelen. „Wij zijn er niet van overtuigd dat we hieronder vallen. Zo beïnvloeden wij in tegenstelling tot Airbnb onze zoekresultaten niet en kun je de locatie van de huisjes gewoon zien”, zegt oprichter Tim van Oerle. In de voorwaarden van het bedrijf staat echter dat Natuurhuisje.nl de samenwerking met verhuurders kan beëindigen als „je het platform omzeilt door jouw Natuurhuisje rechtstreeks aan een gast te verhuren”.

Het bedrijf heeft sinds begin juni de boekingskosten – 19,95 euro per boeking – van de website verwijderd, maar dat moet niet gezien worden als schuldbetekentenis, zegt Van Oerle. „We willen better safe than sorry zijn.” Dat dit pas na ruim twee maanden gebeurde, is volgens Van Oerle „omdat we in eerste instantie dachten dat het niet gold voor ons. Het was een proces.” Toekomstige claims over al betaalde boekingskosten zegt Van Oerle niet te zullen honoreren.

Jacques Huppes is met zijn bedrijf Twee Heren inmiddels verschillende procedures tegen Airbnb begonnen. Volgens hem kan het bedrag dat Airbnb moet terugbetalen aan Nederlandse huurders, die servicekosten voor boekingen tot drie jaar terug kunnen claimen, oplopen tot 200 miljoen euro. Sinds maart hebben zich meer dan tienduizend mensen aangemeld met in totaal vijftigduizend claims.