Nigeriaanse vrouwen woedend over dood van Uwa en Barakat

Demonstraties Na een aantal extreme verkrachtingszaken organiseren Nigeriaanse vrouwen zich tegen seksueel geweld.

In de Nigeriaanse hoofdstad Abuja demonstreerden vrouwen vrijdag tegen seksueel geweld en geweld tegen vrouwen.
In de Nigeriaanse hoofdstad Abuja demonstreerden vrouwen vrijdag tegen seksueel geweld en geweld tegen vrouwen. Foto Kola Sulaimon/AFP

#JusticeforUwa en #JusticeforBarakat: in Nigeria wordt om gerechtigheid voor twee vrouwen geschreeuwd. Door andere vrouwen, welteverstaan, want de studentes (22 en 18 jaar) werden nog geen week na elkaar slachtoffer van dodelijk seksueel geweld. De incidenten hebben geleid tot maatschappelijke woede. Maandag demonstreerden, net als vorige week, groepen vrouwen bij overheidsgebouwen en politiebureaus in zeven steden in het West-Afrikaanse land. Voor dinsdag zijn weer betogingen aangekondigd.

De 36-jarige demonstrant Aderonke Rene Ahmed licht via sociale media de acties toe. Twitter is het medium bij uitstek, zegt ze, om het protest onder de aandacht te krijgen bij de Nigerianen. „Het is belangrijk dat we ervaringen delen, anders wordt genegeerd wat vrouwen overkomt.”

Ongeveer een kwart van de jonge vrouwen en meisjes in Nigeria heeft nog voordat ze volwassen zijn seksueel geweld ervaren, berekende UNICEF. Een ander onderzoek komt op een derde van de vrouwen tot 25 jaar.

Toch schokten de recente verkrachtingszaken het land. Vera Uwaila Omosuwa (22) werd in een kerk in de stad Benin belaagd; ze overleed in het ziekenhuis. Op 1 juni vielen inbrekers Barakat Bello (18) met machetes aan in haar eigen huis. En dan is er nog een anoniem gehouden 12-jarig meisje, een slachtoffer van groepsverkrachting.

De gruwelijkheden hebben het publiek wakker geschud. „Het is maar het tipje van de ijsberg. Het leven van zo veel Nigeriaanse vrouwen wordt dag in, dag uit, getekend door de druk waar ze onder staan: van familie om te trouwen, slut shaming, werkgevers die seks ruilen tegen een promotie.” Dat zegt Ebele Molua (25), van het collectief Women Against Rape Nigeria (WARN). Ze weet, na ruim twee jaar actievoeren, hoe lastig het is om mensen ervan te overtuigen dat gangbare culturele opvattingen over de positie van vrouwen moeten veranderen. Ze herinnert zich een mars vorig jaar, over een markt. Juist waar vrouwen hun boodschappen doen moeten ze zich veilig voelen, was het motto. „De mannelijke kraameigenaars probeerden ons te betasten terwijl we die boodschap verkondigden. Zonder cultuuromslag gaat het geweld ook niet weg.”

Niet in de laatste plaats de politie moet daarvan doordrongen worden, stellen activistes. President Buhari en de nationale politie beloofden vorige week streng op te treden tegen geweld jegens vrouwen. Maar volgens Molua hebben juist agenten een lakse houding, ondanks de wetten tegen verkrachting en tegen geweld en discriminatie op basis van geslacht.

De familie van ‘Uwa’ is verbolgen over het politieoptreden. In een filmpje heeft haar zus geen goed woord over voor de agenten die hun oproep beantwoordden; die zouden zelfs om smeergeld hebben gevraagd. Inmiddels is een verdachte opgepakt. In de zaak van het jongste slachtoffer zitten elf verdachten vast, meldden autoriteiten. Ahmed weet zeker: dit komt doordat de buitenwacht nu meekijkt. „Die aandacht moeten we volhouden. We willen de wereld vertellen dat we niet meer achteroverleunen, wachtend op hulp.”

Organisaties als WARN en de lokale afdeling van Amnesty International roepen president Buhari nu op om een ‘crisis’ uit te roepen en gender-based geweld een prioriteit te maken.