In Duitse misbruikzaak was IT-expert te slim voor politie

Seksueel misbruik De Duitse politie had een jaar nodig om de versleuteling te breken van computers van een verdachte van seksueel kindermisbruik. Die kon daardoor al die tijd nog zijn gang gaan.

In een huisje op een volkstuintjescomplex in Münster zouden kinderen seksueel misbruikt zijn.
In een huisje op een volkstuintjescomplex in Münster zouden kinderen seksueel misbruikt zijn. Foto Ina Fassbender/AFP

Een geval van grootschalig seksueel kindermisbruik in Münster confronteert Duitsland met een ernstige zwakke plek in het opsporingsapparaat. Verdachten van kindermisbruik met professionele vaardigheden op digitaal gebied kunnen maandenlang uit handen van politie en justitie blijven.

In mei 2019 deed de politie een inval in het huis van een 27-jarige man uit Münster, die al twee keer eerder veroordeeld was voor bezit en verspreiding van kinderporno. Bij de inval werden onder meer laptops en usb-sticks in beslag genomen.

Maar dat materiaal was zó goed versleuteld, dat het opsporingsteam er pas een jaar later, op 12 mei van dit jaar, in slaagde de codes te kraken en toegang te krijgen tot de inhoud. Het bleek een enorme hoeveelheid kinderporno te zijn, waarop te zien is hoe de man, soms samen met anderen, kinderen misbruikt.

Netwerk van vier mannen

Deze Adrian V., die als IT-beheerder werkte op een agrarisch bedrijf, is kort daarna opgepakt. Hij is nu hoofdverdachte in een zaak die draait om een netwerk van zeker vier mannen, verspreid over Duitsland, die afgelopen jaren drie jongens van vijf, tien en twaalf jaar seksueel hebben misbruikt.

Daar werden niet alleen opnames van gemaakt. De beelden werden ook verspreid via het zogeheten dark web, een moeilijk toegankelijk deel van het internet waar ook criminelen opereren. Dit alles hebben de Duitse autoriteiten zaterdag bekendgemaakt. In totaal elf mensen zijn aangehouden, van wie zes mannen en een vrouw in voorarrest zitten.

Er is naar schatting 80.000 uur aan videobeelden gevonden

Politie en justitie zijn ervan overtuigd dat ze slechts het topje van de ijsberg hebben ontdekt en dat er nog meer slachtoffers in deze zaak gevonden zullen worden, en mogelijk ook meer daders. Het probleem is alleen: van sommige digitale bestanden is nog altijd de versleuteling niet gebroken.

Bovendien is de in beslag genomen hoeveelheid digitale gegevens zo enorm (500 terabyte, naar schatting zo’n 80.000 uur aan HD-videomateriaal) dat nog niet alles door opsporingsambtenaren is bekeken. Gezien de gruwelijkheid van de beelden is dat „zelfs voor de meest ervaren rechercheurs op de rand van wat draaglijk is, en daarover heen”, aldus de hoofdcommissaris. Marteling, zei hij, is een beter woord dan misbruik, voor de handelingen die soms urenlang doorgingen.

Volkstuintjes

Middelpunt van de criminele activiteiten was een ogenschijnlijk keurig huisje op een complex van volkstuintjes. Buiten werd het tuintje goed onderhouden. Binnen had Adrian V. niet alleen een tweepersoonsbed en een stapelbed geplaatst, maar ook een veelheid aan professionele opname- en opslagapparatuur geïnstalleerd, deels verstopt in een dubbel plafond.

Een van de slachtoffers die hij daar naartoe meenam – om zelf te misbruiken of door anderen te laten misbruiken – was de 10-jarige zoon van zijn vriendin. Toen V. in 2016 en 2017 werd veroordeeld voor bezit en verspreiding van kinderporno kreeg hij een voorwaardelijke straf. Hij moest deelnemen aan een therapie om te leren weerstand te bieden aan zijn pedofiele neigingen.

Zijn begeleider toonde zich later tevreden over de samenwerking. De rechter vond het niet nodig de zoon van de vriendin voor diens veiligheid uit huis te laten plaatsen.

Vergelijkbare inschattingsfouten zijn ook bij eerdere misbruikzaken aan het licht gekomen. En afgelopen week ook na de recente arrestatie van een eerder veroordeelde zedendelinquent, die er nu van verdacht wordt in 2007 het Britse meisje Madeleine McCann in Portugal te hebben vermoord. De politie verdenkt dezelfde man er inmiddels ook van schuldig te zijn aan de nooit opgeloste verdwijning in 2015 van een klein meisje uit de deelstaat Saksen-Anhalt. In Duitsland is een politiek debat ontbrand over het jarenlange falen van politie en andere instellingen in kindermisbruikzaken.

Neef van de verdachte

Ook de twee andere slachtoffers hebben een familieband met de verdachten. De een is een 12-jarige neef van V. uit Kassel. De derde is de zoon van een van de andere verdachten. Deze nam de vijf jaar oude jongen eind april nog mee voor een nacht in het huisje met de 10-jarige en vier volwassen mannen die zich aan de kinderen vergrepen. De jongens, die urenlang werden misbruikt, zouden kalmeringsmiddelen zijn toegediend.

Slechts één van de verdachten heeft tot nu toe schuld bekend. Een ander, een 42-jarige vader van twee kinderen uit Brandenburg, werd opgepakt nadat hij op de pornografische beelden was herkend. In de stad Eberswalde is hij voorzitter van een volkstuintjesvereniging, waar hij een eigen huisje aan het bouwen was.

Beelden werden verspreid via het moeilijk toegankelijke dark web

De moeder van de hoofdverdachte, de 45-jarige Carina V., is de eigenaresse van het volkstuintje in Münster en ze zou van de activiteiten van haar zoon hebben geweten. De vrouw, die werkte bij een kinderdagverblijf, is ook gearresteerd.

In de kelder van het huis van zijn moeder, niet ver van het volkstuintjescomplex, bleek hoofdverdachte V. een ruimte ingericht te hebben voor tientallen computerservers (en ventilatoren om ze te koelen). Het is nog onduidelijk of hij de pornografische opnames die hij maakte, voor geld verkocht. Volgens de minister van Binnenlandse Zaken van Noordrijn-Westfalen Reul (CDU) kan het ook zijn dat het leveren van pornografisch materiaal voorwaarde is om toegang te krijgen of te houden tot chatgroepen waarin zulke beelden worden uitgewisseld.

In de kelder van het huis van zijn moeder bleek hoofdverdachte V. een ruimte ingericht te hebben voor tientallen computerservers (en ventilatoren om ze te koelen). Foto verspreid door politie Münster

Misbruik op een camping

Na twee eerdere grote misbruikzaken in Noordrijn-Westfalen in het afgelopen jaar, onder meer op een camping in het plaatsje Lügde, had Reul beloofd dat politie en justitie opsporing van kindermisbruik tot prioriteit zouden maken, waarvoor extra personeel werd vrijgemaakt. In de huidige zaak waren rechercheurs al sinds 2018 op zoek naar de identiteit van een onbekende die op internet kinderporno aanbood. Uiteindelijk wisten ze het IP-adres van de onbekende te achterhalen, en dat leidde hen naar het bedrijf waar V. werkte.

Lees ook deze reconstructie van het oprollen van een darknetcentrum

Reul deed een dringend beroep op burgers en organisaties om alert te zijn op signalen die op kindermisbruik kunnen wijzen. „Beter een keer te vaak gemeld dan niet gemeld.”