Opinie

De angst voor een zwarte intifada

Lotfi El Hamidi

Het is alweer ruim vier jaar geleden toen voormalig Ku Klux Klan-leider David Duke op de radio bekendmaakte op Trump te stemmen. Toen de presidentskandidaat daar vervolgens geen afstand van nam ontstond er ophef binnen de Republikeinse Partij. „This is the party of Lincoln”, beklemtoonde Paul Ryan, destijds voorzitter van het Huis van Afgevaardigden. Niet geassocieerd worden met de KKK, daar trokken de Republikeinen de grens. Voor Trump bleek zelfs die lat te hoog gelegd.

Geef die man een kans, zeiden ze alsnog.

This is the party of Lincoln. Ik moest steeds aan deze zin denken wanneer ‘45’ weer een grens overschreed en zijn partijgenoten het stilzwijgend toelieten. Trump kent geen moraal, maar wat zegt het eigenlijk over de Republikeinen die doorgaans prat gaan op religieuze waarden? Lincoln als moreel anker, louter symbolisch (een beetje zoals de VVD zich laat voorstaan op de liberale principes van Thorbecke, maar geen probleem ziet in samenwerking met boreale partijen die de rechtsstaat willen ondermijnen).

Want dit gaat niet alleen over de persoon Trump, hoe verleidelijk het ook is om de huidige situatie te duiden als een politieke crisis. Het is ook (of misschien wel vooral) een mentaliteitskwestie, zoals schrijver James Baldwin in zijn werk zo pregnant en eloquent onder woorden bracht.

Een aanzienlijk deel van de Amerikaanse witte bevolking lijkt te worden gedreven door angst. De vrees om het bloedige verleden onder ogen te zien. De angst voor een toekomst van een veranderende samenleving waarin de witte Amerikaan niet meer de vanzelfsprekende norm zal zijn. De angst zelf een minderheid te worden en als zodanig behandeld te worden. Bang voor vergelding.

Het zou lachwekkend zijn als deze emoties niet zo’n dodelijke uitwerking hadden.

De Amerikaanse staat lijkt zich al jaren voor te bereiden op een zwarte intifada, eerder een zichzelf waarmakende voorspelling dan een realistische verwachting, versterkt door een gemilitariseerde politie die op sommige plaatsen als bezettingsmacht optreedt, en door Republikeinen die oorlogstaal bezigen (‘Send in the troops’, schreef een senator onlangs in The New York Times). Waarmee steeds duidelijker wordt hoe leden van de zwarte minderheid door autoriteiten gezien worden: als een binnenlandse dreiging.

Het is wonderlijk te noemen, schreef Baldwin, dat de zwarte bevolking na alle ellende nog niet ten onder is gegaan aan paranoia. Dat er nog geen zwarte intifada is uitgebroken mag beschouwd worden als een ultieme demonstratie van zelfbeheersing.

Black Lives Matter, kan de boodschap nog basaler?

Lotfi El Hamidi (L.elHamidi@nrc.nl @Lotfi_Hamid) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Tom-Jan Meeus.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.