Opinie

Wie heeft nu een hypocriete grote mond: Iran of de VS?

De Iraanse leiders horen permanent uit Washington wat er allemaal mis is. Daarom genieten ze nu van het protest in de VS, ziet Carolien Roelants.

Dwars

Je ziet het Iraanse regime gewoon genieten van het Black Lives Matter protest in Amerika. „Laat hen ademen!”, riep de woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken vorige week op een persbijeenkomst. Let them breathe, in het Engels, dat doet hij normaal nooit. Opdat zijn opmerking luid en duidelijk daar in Washington zou overkomen. „Stop het geweld tegen je bevolking!” In de vrome stad Mashad werd een wake gehouden en opperste leider Khamenei liet zich ook niet onbetuigd. Hij twitterde dat „wie in de VS een donkere huid heeft en de straat opgaat, er niet zeker van is dat hij de volgende minuut nog leeft”. Als het gaat om schaamteloze teksten doet Khamenei niets voor Trump onder (maar @khamenei_ir, heeft met 783.000 volgers maar éénhonderdste van Trumps gevolg – sst, niet verder vertellen).

Beetje jammer voor het effect dat juist nu de eerste officiële Iraanse dodencijfers bekend werden over de heftige protesten die in november in Iran losbarstten tegen de verdubbeling van de benzineprijzen: 200 tot 225 doden over vijf dagen, aldus minister van Binnenlandse Zaken Fazli.

Ik ga zo verder over de cijfers, maar eerst dit. Het is ergens wel begrijpelijk dat het Iraanse regime het niet kan laten Amerika de maat te nemen. Ik citeer minister van Buitenlandse Zaken Zarif, ook op Twitter: „De knie-op-nek techniek is niets nieuws: dezelfde kliek past hem al twee jaar toe op 80 m [miljoen] Iraniërs onder de naam ‘maximale druk’.” „Het heeft ons niet op de knieën gebracht, en dat zal de Afro-Amerikanen ook niet gebeuren.” Trump stapte in 2018 uit het nucleaire akkoord met Iran, en knijpt de islamitische republiek sindsdien af met elke sanctie die hij maar kan vinden, officieel om de Iraniërs weer aan de onderhandelingstafel te krijgen. Maar Khamenei c.s. zijn ervan overtuigd dat de Amerikanen op regime change uit zijn, en niet ten onrechte denk ik. Ik zag vorige week Trumps Iran-gezant Brian Hook op een webinar, (slap) geïnterviewd door de vroegere Britse minister van Buitenlandse Zaken Jeremy Hunt, waarin hij dat van regime change ontkende. Maar verder was Hook zó negatief over het Iraanse regime, dat ik me geen seconde kan voorstellen dat hij ermee aan tafel wil zitten: grootste sponsor van terrorisme in de wereld, stelletje dieven, medeverantwoordelijk voor een half miljoen doden in Syrië, aanstoker van instabiliteit in de regio, verspreider van het coronavirus, enz., enz.

Maar officieel 200-225 doden in vijf dagen destijds in Iran, dat is natuurlijk geen vergelijk met de Amerikaanse situatie, hoe hard de politie daar ook optreedt (en ook al wil Trump liefst het leger inzetten). „Er zijn trieste dingen gebeurd”, zei Fazli, „maar als ze een politiebureau aanvallen, moet er worden ingegrepen”. Jaja. Amnesty International, dat 304 doden telt (voorlopig, het denkt dat het er méér zijn), heeft inmiddels via allerhande bronnen uitgezocht wie de slachtoffers waren en hoe zij aan hun eind kwamen. De meeste mensen die werden doodgeschoten vormden geen enkele bedreiging, meldde Amnesty vorige maand, „en dat bewijst hoe genadeloos de onwettige moordpartij door de veiligheidstroepen was”.

„Zij doden mensen en met hun flagrante misdaden tonen ze hun ware gezicht [..] en toch hebben ze een hypocriete grote mond en claimen mensenrechten”, zei Khamenei vorige week. Woedende Iraanse burgers hoefden zijn woorden maar iets aan te passen om ze als hashtag op Twitter en Instagram tegen hun eigen regime te kunnen richten: „Zij doodden mensen en toch hebben ze een hypocriete grote mond.”

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.