Brieven

Sterrenkunde

Ja, Oort woog zijn kosten af in tijden van wederopbouw

Foto ANP

In de bespreking van de Nederlandstalige en ingekorte uitgave van Piet van der Kruits biografie van Jan Hendrik Oort (De grote eik van de astronomie, 29/5) wordt de vraag gesteld of Oort ooit de investeringen in de radiosterrenkunde afwoog tegen de kosten van de opbouw van Nederland. Ik heb Oort ergens tijdens de tweede helft van de jaren zestig die vraag gesteld. Ik was een promovendus in Groningen die onderzoek deed met de Dwingeloo radiotelescoop. De programmering van de telescoop werd in feite gerund door een klein clubje onderzoekers uit Leiden en Groningen en er was veel onderling contact en overleg. Dat overleg was altijd informeel. In dat kader heb ik een keer aan Oort op de man af gevraagd: „Professor, u krijgt nu 1 miljoen gulden om de Westerbork telescoop te bouwen. Zou dat geld niet beter besteed zijn aan bijvoorbeeld kankeronderzoek?” Hij antwoordde direct en ongeschrokken: „En wat denk je dat Den Haag met dit geld zou doen als ik het ze teruggaf?” Voor Oort stond de grote waarde van goed onderzoek vast. Ondanks zijn formidabele reputatie was hij een eenvoudig mens, maar hij wist heel goed wat hij waard was en liet niet met zich spotten. Hij miste elke vorm van narcisme, vandaar dat ik hem als 25-jarige beginneling mijn vraag durfde te stellen.


emeritus hoogleraar astrofysica