Schuldeisers HEMA niet onder de indruk van tegenzet Boekhoorn

Winkelketen Marcel Boekhoorn heeft nog iets meer dan een week om te voorkomen dat HEMA in handen valt van schuldeisers.

Een HEMA-filiaal in Rotterdam. Op 15 juni moet het bedrijf een schuld van 50 miljoen aflossen, maar niemand gaat ervan uit dat het aan die verplichting voldoet.
Een HEMA-filiaal in Rotterdam. Op 15 juni moet het bedrijf een schuld van 50 miljoen aflossen, maar niemand gaat ervan uit dat het aan die verplichting voldoet. Foto Peter Hilz/HH

HEMA-eigenaar Marcel Boekhoorn probeert het initiatief naar zich toe te trekken in onderhandelingen met schuldeisers van zijn bedrijf. Vooralsnog zonder succes – en de tijd tikt weg in zijn nadeel.

Vorig weekend heeft Boekhoorns investeringsmaatschappij Ramphastos een voorstel gedaan aan de belangrijkste groep crediteuren van HEMA, blijkt uit documenten die zijn ingezien door NRC en gesprekken met betrokkenen. De miljardair, sinds eind 2018 eigenaar van de met schulden overladen warenhuisketen, toont zich bereid „tientallen miljoenen” in het bedrijf te steken. In ruil daarvoor vraagt hij deze schuldeisers, die gezamenlijk 600 miljoen euro van HEMA tegoed hebben, grofweg tweederde van hun vordering op te geven. Als compensatie daarvoor biedt Boekhoorn hun een kwart van zijn aandelen.

Het voorstel is een voorlopig vergeefse tegenzet in een hard onderhandelingsspel tussen eigenaar en schuldeisers – met HEMA als inzet, het management als gespreksleider en Boekhoorn steeds nadrukkelijker in de rol van underdog. De HEMA-directie reageerde nog voorzichtig positief op het voorstel van Boekhoorn. Maar de crediteuren hebben het aanbod van Ramphastos zonder aarzeling naast zich neergelegd, stellen ingewijden.

Lees ook het eerdere bericht over de machtstrijd bij HEMA: eigenaar Boekhoorn dreigt regie kwijt te raken

Deze debt funds, aangevoerd door Angelsaksische hedgefondsen die zijn gespecialiseerd in probleemgevallen als HEMA, willen een deal waarbij zij (en de crediteuren die zij vertegenwoordigen), volledig eigenaar worden van de warenhuisketen (11.600 werknemers). In ruil daarvoor zijn ze bereid ongeveer de helft van de schuld weg te strepen. Hun voornaamste argument: HEMA, dat vorig jaar nog een brutowinst realiseerde van 112 miljoen euro, is door de coronacrisis inmiddels aanzienlijk minder waard dan de schulden die het bedrijf is aangegaan. Anders gezegd, HEMA staat ‘onder water’, de eigenaar heeft niets te eisen.

Op de achtergrond is ook de overheid bij gesprekken over dit scenario betrokken, bevestigen bronnen na eerdere berichtgeving in Het Financieele Dagblad. Een consortium van drie banken zou een doorlopend krediet van 80 miljoen euro eventueel uitbreiden om HEMA van extra liquiditeit te voorzien – en daarbij een beroep doen op de Garantie Ondernemingsfinanciering (GO-C). Via die regeling staat de overheid tot 80 procent garant voor leningen aan grote bedrijven die zwaar te lijden hebben onder de coronacrisis.

Boekhoorn klem

De kans dat de schuldeisers hun zin krijgen – en HEMA na amper anderhalf jaar onder de vleugels van Boekhoorn in ieder geval kortstondig eigendom wordt van buitenlandse schuldfondsen – lijkt aanzienlijk.

Met hun harde opstelling zetten HEMA’s crediteuren Boekhoorn klem. Zonder schuldverlichting kan de warenhuisketen niet verder. HEMA torst circa 800 miljoen euro schuld, voornamelijk in de vorm van verhandelbare obligaties, een erfenis uit de jaren dat HEMA eigendom was van private-equityfonds Lion Capital. Daarover betaalt het winkelconcern jaarlijks meer dan 50 miljoen euro rente.

Gesloten winkels of nauwelijks klanten, maar wel schuldeisers die terugbetaald willen worden: HEMA hard getroffen door de coronacrisis

Dat is in gezonde jaren al problematisch. Door de coronacrisis vormt de schuldenlast een bedreiging voor „het voortbestaan” van het bedrijf, waarschuwde topman Tjeerd Jegen twee maanden geleden al. Om acute geldnood te voorkomen, betaalt het concern leveranciers later en maakt het minder huur over aan eigenaren van de HEMA-panden, bleek eerder dit voorjaar.

Die maatregelen zijn too little, too late. Over iets meer dan een week, op 15 juni, moet een moedermaatschappij van HEMA 50 miljoen euro aflossen op achtergestelde obligaties. Niemand gaat ervan uit dat het bedrijf aan die verplichting voldoet. Om te beginnen omdat HEMA daarvoor hoogstwaarschijnlijk het geld niet heeft. Maar ook al is dat er wel, dan nog zou het onverantwoord zijn om in crisistijd schaarse contanten te gebruiken om de meest risicovolle leningen af te betalen.

Alleen: de schuld van 50 miljoen euro níét aflossen is vanuit het perspectief van HEMA en Boekhoorn ook onverantwoord – in elk geval zo lang er geen akkoord ligt met schuldeisers. Om twee redenen: de bedrijfsvoering kan in gevaar komen omdat leveranciers niet langer op krediet willen leveren uit vrees dat facturen niet meer worden betaald. En wanbetaling kan leiden tot een situatie waarin schuldeisers hun onderpand opeisen, in dit geval de onderneming.

Betere partner

Bronnen rond de onderhandelingen gaan er daarom van uit dat er uiterlijk 15 juni een akkoord moet liggen. Ramphastos benadrukt in de gesprekken dat het een betere partner is voor HEMA dan de obligatiehouders. Boekhoorn en zijn partners kennen de warenhuisketen al meer dan anderhalf jaar en hebben vanaf dag één toegezegd voor de lange termijn in het bedrijf te investeren.

Onder Ramphastos is HEMA de afgelopen tijd bovendien samenwerkingen aangegaan met grote winkelketens, zoals supermarkt Jumbo, het Amerikaanse Walmart en het Franse Franprix. Bovendien zou wéér veranderen van eigenaar HEMA alleen maar in onzekerheid storten, meent Boekhoorn.

Schuldeisers zijn van deze argumenten niet onder de indruk. Zij benaderen de zaak pragmatisch: ze moeten in het plan van Boekhoorn een te groot verlies nemen én krijgen daar bovendien te weinig aandelen voor terug. Als Boekhoorn HEMA wil behouden, moet hij met een beter voorstel komen óf het bedrijf straks terugkopen van de schuldeisers, vinden zij.

Het is onduidelijk of directie (en banken) een voorkeur hebben voor een van beide voorstellen.

HEMA en Ramphastos wilden niet reageren.