HEMA-icoon Oost wordt Jumbo, maar ditmaal ligt het niet aan de toeristen

Talk of the Town / Amsterdam Een van de oudste HEMA-filialen, aan de Linnaeusstraat, maakt plaats voor een Jumbo. „Een belachelijke beslissing”, vindt de buurt.

Het filiaal van de HEMA aan de Linnaeusstraat verhuist naar elders in Oost. Hier komt nu een Jumbo.
Het filiaal van de HEMA aan de Linnaeusstraat verhuist naar elders in Oost. Hier komt nu een Jumbo. Foto Sabine Joosten/HH

„Mijn gevoel zegt dat de HEMA aan de Linnaeusstraat er altijd is geweest”, schreef de in 1943 geboren Laurens Windig onder een foto uit het Stadsarchief op de website Geheugen van Oost. Op de zwart-witfoto uit 1935 siert een retro logo de gevel, mannen met bolhoed lopen voorbij. Maar het HEMA-filiaal maakt, na 87 jaar, plaats voor een vestiging van Jumbo.

Toen dat nieuws eind mei begon rond te zingen, startten buurtbewoners de petitie ‘Weg met Jumbo, HEMA moet blijven’. „Het gezicht van Oost” dat na bijna negentig jaar wordt verruild voor wéér een supermarkt in de buurt: „waanzin”.

Weer, want: op nog geen 200 meter van het HEMA-adres aan de Linnaeusstraat bevindt zich een Dirk (80 meter), een Biolicious (120 meter) en een Albert Heijn (130 meter). Net even verder zit supermarkt Sahan en nog geen halve kilometer verder zijn er nog twee grote vestigingen van Albert Heijn te vinden – én een Vomar. Inmiddels hebben meer dan 1.600 mensen de „wellicht-kunnen-we-dit-stoppen”-petitie getekend. Maar, stellen retailgiganten HEMA en Jumbo, het vertrek van het tot nostalgie oproepende HEMA-filiaal, staat vast.

Altijd HEMA

Alhoewel, vertrek? De HEMA in Amsterdam-Oost verhuist, maar blijft „in de buurt, binnen een cirkel van vijf minuten fietsen”, volgens HEMA-woordvoerder Frederike van Urk. „Het is jammer dat we niet meteen het hele verhaal kunnen vertellen, inclusief waar we naartoe gaan, maar de pandonderhandelingen lopen nog.”

Volgens HEMA heeft het huidige winkelpand te veel magazijnruimte. „Vroeger werd er twee keer per jaar bevoorraad, dat is nu compleet anders. We kijken kritisch naar elke vierkante meter: hebben we die wel nodig?” Volgens van Urk is het een kwestie van „realistisch zijn”, „duurzaam ondernemen” en „kijken naar de volgende 100 jaar”. Geen nobele zaak, maar broodnodig, want het is geen geheim dat de warenhuisketen met grote schulden kampt. Maar, stelt Van Urk: „Niemand van het filiaal verliest zijn baan” (in het Linnaeuspand van 1.200 vierkante meter werken zeventig medewerkers) en „zodra je bij ons binnenstapt, maakt het niet uit waar je bent, want binnen is het altijd HEMA” (in totaal zijn er in Amsterdam 18 ‘Hollandsche Eenheidsprijzen Maatschappij Amsterdam’-winkels).

Met hun collectieve koopgedrag kiezen Amsterdammers zelf voor supermarkten

Zef Hemel planoloog

Terwijl klanten – in coronatijd maximaal zestig tegelijk – nu nog kunnen kiezen uit drie verschillende soorten leverworst, vier verschillende soorten filet americain, en de strandartikelen en waterflessen met rietjes de etalage van de iconische HEMA in Oost een zomers tintje geven, hebben Ellie (80) en Albert Dijkstra (83) een zonneklaar oordeel over de situatie. Gelijkgestemd: „Het is vreselijk. We wonen al vijftig jaar in de buurt en zijn groot geworden met deze HEMA.” Mevrouw Dijkstra, die net twee bh’s heeft gekocht, vindt nog een supermarkt in de buurt overbodig: „Wij wonen boven de Vomar. En straks komt die nieuwe HEMA vast op een rotstukkie hier in Oost, veel verder lopen.” Haar man, die zich op de been houdt met wandelstok, vult aan: „Je kunt een eind komen hoor, met vijf minuten fietsen.”

Jumbo geeft te kennen dat er, na marktonderzoek onder wijkbewoners, „veel interesse is voor de unieke Jumbo-formule met het grootste assortiment, de laagste prijs en de beste service”. De verandering is onderdeel van een samenwerkingsverband waarbij landelijk 17 HEMA’s worden omgevormd tot een Jumbo.

Sentiment net als destijds bij V&D

Met winkelcentrum Oostpoort, geopend in 2014 op het terrein van de oude Oostergasfabriek, op een steenworp afstand is er „bijna dertigduizend vierkante meter” detailhandelsvloeroppervlak in Oost gecreëerd. „Met Oost gaat het dus goed, de bevolking is jong, er is geen winkelleegstand en de HEMA komt terug. Deze verandering is een teken van grote vitaliteit wat de detailhandel in Amsterdam-Oost aangaat”, zegt planoloog Zef Hemel, al begrijpt hij het sentiment – het doet denken aan het vertrek van Vroom en Dreesmann. Toch kiezen Amsterdammers met hun „collectieve koopgedrag” voor supermarkten: „We kunnen dit keer de toeristen niet de schuld geven.”

Stadsdeelvoorzitter Maarten Poorter (PvdA) vindt het „problematisch” dat er zoveel supermarkten in Oost komen. Maar hij mist het „instrumentarium” om er iets aan te kunnen doen. „Wij gaan er als stadsdeel niet over welke supermarkt of winkel waar precies komt, zolang het binnen het bestemmingsplan past.” Wel gaat hij naar eigen zeggen de situatie aankaarten bij de wethouder in het licht van „de oprukkende monocultuur”.

De geruchten gaan dat de wisseling van de retailwacht begin oktober plaatsvindt, maar noch HEMA noch Jumbo wil dat bevestigen. De nieuwe Jumbo gaat HEMA-artikelen verkopen uit het non-food-assortiment. Voor vaste klant Albert Dijkstra zal het niet uitmaken: „Ik kom hier voor de HEMA-worst.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.