Opinie

Femke en Hillary

Frits Abrahams

De diepe afkeer die Femke Halsema bij sommige landgenoten opwekt, blijft me intrigeren. Die afkeer is niet van vandaag of gisteren, hij is er altijd geweest sinds ze de leiding kreeg bij GroenLinks. In haar autobiografie Pluche stelt ze op basis van bepaalde ervaringen in 2010 vast: „Maar mijn weerzin tegen de oordelen waaraan mijn gezin en ik elke dag blootstaan, neemt er enorm door toe. Er zit een grens aan de oppervlakkige meningen en het geschreeuw dat elke dag over me wordt uitgestort en die heb ik wel bijna bereikt.”

Ze kwam ‘elitair’ over, dacht ze zelf en, voeg ik er nu aan toe, ze was en is bovendien links, wat ook niet altijd helpt. Hoe goed ze ook als parlementariër was – slim en zeer vaardig in het debat – populair werd ze buiten GroenLinks nooit. Als het even kon waren hoon en woede haar deel. In dat opzicht doet ze me denken aan een andere politica, ver weg en nog veel meer verguisd: Hillary Clinton.

Ze hebben het een en ander gemeen. Intelligente, verbaal begaafde vrouwen, ervaren, links georiënteerde politici en in dat vak tot grote hoogte gestegen. Toch ondervonden ze buiten hun eigen politieke kring altijd meer afkeer dan bewondering. Fouten, ongelukkige uitspraken – en welke ambitieuze politicus doet ze niet – werden eindeloos vergroot en herhaald. Soms ondervonden ze pure laster. Meer van mannen dan van vrouwen? Dat weet ik niet, maar het zou me niet verbazen.

In een recente tv-documentaire heeft Hillary uitgelegd hoe beschadigend al die praktijken werken als ze maar lang genoeg doorgaan. Er blijft altijd iets van hangen, zei ze, en op zeker moment beginnen ook de serieuzere media het over te nemen. Uiteindelijk heeft het haar het presidentschap gekost: de kiezers kozen, mede dankzij het vreemde electorale systeem, liever een idioot die in staat is zijn land in een burgeroorlog te storten om aan de macht te blijven.

In deze dagen wordt grote druk uitgeoefend op Halsema om af te treden als burgemeester. Haar vele vijanden, ook in de media, ruiken bloed. Van politieke desperado’s als Geert Wilders en Thierry Baudet valt niets anders te verwachten, maar ook de VVD in Amsterdam slaat oorlogstaal uit en D66 en SP kijken angstig toe. Zelfs in haar eigen kring hielden Jesse Klaver (in de Tweede Kamer) en Paul Rosenmöller (in Op1) zich voorzichtig op de vlakte: aan hun lijf nu liever geen polonaise met Femke.

Zo wordt het wel heel stil en leeg rond haar. Toch vermoed ik dat ze niet hoeft en ook niet zal aftreden. Het is misgegaan op de Dam, en zij is daarvoor verantwoordelijk, maar de vraag is nog steeds in hoeverre het ook verwijtbaar is.

Hoe moeilijk het is om de opkomst voor zo’n demonstratie goed in te schatten, blijkt uit de gang van zaken, nota bene twee dagen later, in Rotterdam. Heeft Halsema waarschuwende informatie vanuit de politie achtergehouden? Dat zou haar positie onhoudbaar maken, maar het blijkt uit niets.

Ze had moeten ingrijpen, zeggen haar critici, en het publiek naar huis moeten sturen. Maar als het vervolgens uit de hand was gelopen, zouden dezelfde critici óók haar aftreden hebben geëist – en dan met reden.

Halsema zal dus nog wel even aanblijven, maar in een weinig benijdenswaardige positie. Elke volgende kwestie, of ze nu wel of niet heeft gefaald, zal haar fataal worden.