ECB breidt noodopkopen uit met 600 miljard euro

Europese Centrale Bank De ECB grijpt opnieuw grootscheeps in om de economische klap door het coronavirus te verzachten. Er komen extra ‘pandemieopkopen' van staats- en bedrijfsleningen.

De noodopkopen van de ECB gaan door tot zeker eind juni 2021, in plaats van tot eind 2020.
De noodopkopen van de ECB gaan door tot zeker eind juni 2021, in plaats van tot eind 2020. Foto Kai Pfaffenbach/Reuters

De Europese Centrale Bank (ECB) koopt voor 600 miljard euro extra aan staats- en bedrijfsleningen op om de economische schok door de coronacrisis te verzachten. Dat blijkt uit een verklaring die het ECB-bestuur donderdagmiddag heeft vrijgegeven na een videovergadering.

Het 25-koppige bestuur besloot het ‘pandemie-opkoopprogramma’, aanvankelijk 750 miljard euro groot, uit te breiden met nog eens 600 miljard euro. Door de pandemie wordt de inflatie verder gedrukt, stelt het ECB-bestuur. De noodopkopen zullen doorgaan tot ten minste eind juni 2021. In maart nog had het bestuur besloten opkopen te doen tot eind 2020. Pas wanneer het van mening is dat „de coronavirus-crisisfase voorbij is”, stoppen de opkopen, aldus de verklaring. Leningen die tussentijds aflopen, worden vervangen door nieuwe.

ECB-president Christine Lagarde sprak tijdens het persconferentie van een „ongekende krimp” van de eurozone, die dit jaar naar verwachting zal uitkomen op 8,7 procent. Begin vorige maand hield de Europese Commissie nog rekening met een krimp van 7,7 procent. Hoewel landen in de eurozone hun coronamaatregelen momenteel versoepelen, valt het economisch herstel volgens Lagarde tegen.

De ECB gaat ervan uit dat de economie volgend jaar weer kan groeien met 5,2 procent. In 2022 wordt nu gerekend op een groei van 3,3 procent. Daarbij waarschuwde Lagarde wel dat de „snelheid en schaal van herstel zeer onzeker zijn”.

Met de besluiten van donderdag onderstreept de ECB haar rol als hoeder van de eurozone in crisistijd. Met de opkopen drukt de centrale bank de rente op staatsleningen in een tijd dat Europese regeringen zich massaal in de schulden steken om burgers en bedrijven bij te staan.

Duits Hof

De ECB geeft tevens het signaal dat zij zich weinig aantrekt van een recent oordeel van het Duitse Constitutioneel Hof over het monetair beleid. Het Hof in Karlsruhe oordeelde begin mei dat de ECB „in strijd handelt” met het EU-verdrag door grootscheeps staatsleningen op te kopen, zonder goed uit te leggen waarom die opkopen „proportioneel” zijn. Deze uitspraak ging niet over het pandemieopkoopprogramma, maar over het reguliere opkoopprogramma van de ECB. Sommige analisten waarschuwden echter dat het vonnis ook de pandemieopkopen lastiger zou maken.

Lees ook: Een pistool op de borst van de ECB

Eerder in de coronacrisis schoot de ECB de bankensector te hulp, die nu de economie in leven moet houden. Ze verlaagde begin april de onderpandseisen voor banken die bij haar lenen. Ook introduceerde de centrale bank langetermijnleningen voor banken tegen ultragunstige voorwaarden. Banken die gericht krediet verstrekken aan burgers en bedrijven, kunnen sinds eind april lenen tegen een rentetarief tot minus 1 procent.

Update: Dit bericht is aangevuld met een reactie van ECB-president Christine Lagarde.