De overslag in de haven van Rotterdam is in een duikvlucht geraakt

Haven Er komen minder en minder zwaar beladen schepen aan: het gemiddeld ladingsverlies nadert de 30 procent.

Foto ANP

Wat twee maanden geleden al werd voorspeld, is zich nu aan het voltrekken. De haven van Rotterdam krijgt ongemeen harde klappen. Door een ingezakte wereldhandel loopt de haven miljoenen tonnen overslag van goederen mis.

Deze week verwelkomde Rotterdam de HMM Algeciras, de zoveelste in een lange rij recordschepen. Het nu grootste containerschip ter wereld liep in april van de werf in Korea, en werd besteld toen er nog geen vuiltje aan de lucht was in de wereldeconomie. Nu het er is, is de stemming er niet naar om er veel feestelijke ruchtbaarheid aan te geven. Want de containeroverslag is in een paar maanden tijd met om en nabij een kwart teruggelopen. „Grote volle containerschepen, daar hebben we er nu even niet zo heel veel meer van”, zegt Bas Janssen, directeur van havenondernemingsvereniging Deltalinqs.

Janssen ziet een wisselend beeld in de verschillende sectoren. De chemische industrie ‘draait redelijk door’, maar ro/ro- en ferrybedrijven op het Verenigd Koninkrijk als Stena Line en P&O kwamen al heel snel in de problemen. Bij een kolenoverslag viel meer dan de helft weg. „De Duitse staalindustrie heeft zwaar teruggeschakeld. Bovendien is het mooi weer geweest, met veel zonnestroom, waardoor Duitse kolencentrales minder hebben hoeven draaien om bij te springen. Los van corona hadden we nu ook weinig kolen gehad.”

Raffinaderijen onder druk, want op benzine zit Europa nu niet te wachten

Over de hele linie komen er minder schepen in de haven, en die schepen hebben minder lading aan boord. Volgens een woordvoerder van het Havenbedrijf Rotterdam arriveerden de afgelopen dertig dagen gemiddeld 76 zeeschepen per dag in Rotterdam. Het dagelijkse gemiddelde voor corona was 81. „Het grote verschil moet hem in de belading zitten, al hebben we geen onderzoek gedaan naar de gemiddelde diepgang van binnenkomende zeeschepen”, zegt de woordvoerder.

Een aanwijzing daarvoor is het grote aantal schepen dat voor de haven voor anker ligt. „Dat waren er vorige week vrijdag 78, waaronder 54 olietankers. Dat is het dubbele van het gemiddelde, schat ik. We tellen die schepen pas twee maanden”, aldus de woordvoerder. „Die zeeschepen hoeven geen havengeld te betalen. We doen dat om te kijken of er sprake is van veel drijvende opslag. Ik was deze week in het Calandkanaal. Daar lagen onwaarschijnlijk veel lege olietankers.”

De gemiddelde teruggang va de overslag van richting minus 30 procent werd door directeur Allard Castelein van het Havenbedrijf als verwachting uitgesproken in april bij de presentatie van de cijfers over het eerste kwartaal. Afgelopen week zei hij in een interview bij vakmedium Nieuwsblad Transport dat de voorspelling uitkomt. Naast de algemene maatregelen van het kabinet om bedrijven te steunen verleent het Havenbedrijf uitstel van het zeehavengelden en contractgelden (voor de huur van terreinen) om de nood te ledigen.

Investeer nu in de groene economie!

Janssen van Deltalinqs is daar tevreden mee. „Ja, het Havenbedrijf doet genoeg, maar ik zeg erbij: op dit moment. Ik weet niet wat de toekomst brengt, dus het is nog geen eindconclusie. Als het nodig is, zullen we als collectief weer met ze in gesprek gaan. Want het is niet goed voor de haven als belangrijke bedrijven omvallen, dan heb je heel veel schade. De meeste bedrijven in de haven zijn gezond, ze zijn niet allemaal direct in het dieprood gezonken. Er zullen ook ongezonde bedrijven zijn die het niet redden, maar we hebben in de haven geen KLM.”

Grote faillissementen of ontslagrondes heeft Janssen nog niet gezien. „Nee, maar de vraag is wat de zomer gaat brengen, normaal ook al niet de drukste tijd, en de eerste maanden daarna. Dan moet er weer een upswing komen, al denk ik niet dat we weer omhoog stuiteren. Het zal eerder een lange weg terug zijn met af en toe een weer een dip, afhankelijk natuurlijk van het virus.”

Bij werknemers zit de pijn vooral bij de oproepkrachten, ziet de voorman van de bedrijven in de haven. „De flexibele schil is er overal wel af. Projecten die nog gestopt konden worden, zijn geschrapt. Bij de raffinaderijen bijvoorbeeld laten ze gepland onderhoud doorgaan, maar worden nieuwe projecten on hold gezet. Dat gaat vooral in de tweede helft van het jaar voelbaar worden.”